Drieslag voor economie VS mislukt

Nieuwe reddingsboeien voor de Amerikaanse economie leidden gisteren tot een opleving van de aandelenbeurzen. Maar de euforie was van korte duur.

In één dag zijn gisteren in de Verenigde Staten drie reddingsboeien uitgegooid naar de noodlijdende economie: een noodplan van de Amerikaanse regering voor huiseigenaren met betalingsproblemen, een nieuwe kapitaalinjectie van 30 miljard dollar (20,6 miljard euro) van de Federal Reserve en een aanbod van superbelegger en miljardair Warren Buffett om obligatieverzekeraars uit de brand te helpen. Dit alles leidde tot een kortstondige opleving van de beurzen. De recessieangst werd heel even naar de achtergrond gedrukt. Maar de euforie was van korte duur.

Zo bezien beginnen de mondiale aandelenbeurzen steeds meer trekken te vertonen van een aan harddrugs verslaafde junkie. Elk nieuw shot heeft nog wel even effect, maar de roes werkt steeds sneller uit.

De regering-Bush smeedde samen met de zes grootste banken in de Verenigde Staten een plan waarmee huiseigenaren die in de problemen zijn geraakt, nog eens dertig dagen extra de tijd zouden krijgen om die problemen op te lossen. Nu worden huiseigenaren na 90 dagen wanbetalen uit hun huis gezet. De periode van 30 dagen extra is bedoeld om de verstrekkers van hypotheken de kans te geven een betaalbaar alternatief te vinden voor de in problemen gekomen huiseigenaren. Het plan, Project Lifeline gedoopt, is niet alleen voor de mensen met een zogenoemde subprimehypotheek, maar voor alle hypotheken.

Minister van Financiën Henry Paulson zei dat de regering er alles aan doet om de problemen tot een minimum te beperken. Maar net als een eerder aangekondigd plan voor subprimehypotheken, is ook de huidige reddingsoperatie geen silver bullet (ultieme oplossing), zei Paulson.

Datzelfde gold voor de nieuwe miljardeninjectie van de Fed. Die zegde 30 miljard dollar aan goedkope leningen toe met een looptijd van 28 dagen. Die lening, is net als de 120 miljard dollar die de Fed tot nu toe in het systeem pompte, bedoeld om aan de geldbehoefte bij commerciële banken tegemoet te komen. Die willen sinds het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks geld meer uitlenen, hetgeen gevolgen heeft voor investeringen van bedrijven en voor grote overnames. De injectie, met een rentetarief van 3,01 procent de goedkoopste tot nu toe, gaf de bankenaandelen even een zetje omhoog, maar miste de slagkracht om structureel positivisme los te maken.

Tenslotte het offensief van Warren Buffett, in financiële kringen ook wel het Orakel uit Omaha genoemd. Hij kondigde gisteren in een interview met televisiezender CNBC aan dat hij de obligatieverzekeraars wil helpen. De obligatieverzekeraars staan garant voor obligatieleningen die overheden uitgeven om bijvoorbeeld investeringen in stadions en scholen te kunne betalen. Dankzij de hoge waardering die bedrijven als Ambac, MBIA en Financial Guaranty Insurance Co. van kredietbeoordelaars kregen, waren de gemeentelijke obligatieleningen aantrekkelijk voor beleggers. Immers, de waardering van de obligatieverzekeraar fungeerde als een garantie dat de belegger ook daadwerkelijk zijn rendement kon maken op de obligatielening.

Het probleem is echter dat de drie obligatieverzekeraars nu zelf hinder ondervinden van de kredietcrisis. De risico’s die zij lopen op de verzekering van de obligaties is veel groter dan gedacht. De kredietbeoordelaars willen daarom de waarderingen van de verzekeraars verlagen, waarmee ook alle verzekerde obligatieleningen hun aantrekkelijkheid verliezen. Dat betekent dat veel beleggers geen interesse meer hebben in de obligaties en de verzekeringen.

Buffetts voorstel betekent dat hij op zijn beurt met zijn bedrijf Berkshire Hathaway weer garant zou gaan staan voor 800 miljard dollar aan obligatieleningen die de obligatieverzekeraars hebben afgedekt. Dat lijkt fijn, maar uiteindelijk kost het de drie noodlijdende obligatieverzekeraars alleen maar meer geld. Een analist van Morgan Keegan zei tegen Reuters: „Ik denk niet dat dit iets goeds doet voor wie dan ook, behalve voor Buffett zelf.”

Daarbij is de extra verzekering ook niet bedoeld voor dat deel van de markt met de grootste problemen, de subprimehypotheekobligaties.

Na een aanvankelijke opleving op de beurzen, kwamen dan ook al snel de eerste afwijzingen van het plan-Buffett naar buiten. Buffett zelf zei bij CNBC al dat een van de drie verzekeraars (hij zei niet welke van de drie) geen interesse had getoond. Later op de dag maakte Ambac bekend ook geen interesse te hebben. De koersen van de drie obligatieverzekeraars zakten daarop in elkaar.

En zo gebeurde wat al zo vaak te zien was in de kredietcrisis: Wat bedoeld was als een reddingsboei, werd gezien als een bevestiging van de slechte staat van de Amerikaanse economie. Wall Street sloot de dag nog met een plus af, maar banken en verzekeraars doken in de min. Europa, dat gisteren op de vleugels van Buffett hoger sloot, opende vanmorgen alweer met forse verliezen.

Het wachten is op een nieuw shot om de behoeften – waarschijnlijk kortstondig – te bevredigen. Want een echte uitweg om een recessie te voorkomen lijkt vooralsnog niet voorhanden.

De tekst van het interview met Warren Buffett is te lezen via www.nrc.nl/kredietcrisis