Berlijners dwingen referendum over vliegveld af

De ‘moeder aller vliegvelden’ blijft misschien open. Een volkspetitionnement over luchthaven Tempelhof in Berlijn heeft voldoende stemmen opgeleverd voor het logische vervolg ervan: een volksstemming.

Morgen loopt de termijn af waarop ten minste 170.000 Berlijners ‘ja’ moeten zeggen op de vraag of ze een referendum over Tempelhof willen. Nu al is duidelijk dat circa tweehonderdduizend mensen daar een positief antwoord op hebben gegeven.

Dat betekent dat dit voorjaar een volksstemming zal worden gehouden over de vraag of het oudste, kleinste en beroemdste vliegveld van de Duitse hoofdstad open moet blijven. De zittende burgemeester, Klaus Wowereit (SPD), wil het sluiten om ruim baan te geven aan een nieuwe luchthaven aan de zuidrand van de stad.

Maar de Berlijners zijn gaan dwarsliggen. Uit nostalgie, omdat Tempelhof het vliegveld van de luchtbrug is, de geallieerde bevoorradingsactie in 1948/’49 om een Sovjet-blokkade van de stad te omzeilen.

Of omdat ze vinden dat deze schepping van architect Ernst Sagebiel, die in de Hitlerjaren kazernes ontwierp, om esthetische redenen niet dicht mag. De aankomst- en vertrekhal en de hangars van Tempelhof stonden model voor talloze vliegvelden in de wereld.

Of omdat ze nu eenmaal Berlijners zijn, die een traditie hoog te houden hebben om op gezette tijden tegen de arrogantie van hun bestuurders te rebelleren.

Een van de pleitbezorgers van Tempelhof, Friedbert Pflüger – fractievoorzitter van de CDU in de Berlijnse gemeenteraad en opponent van burgemeester Wowereit – wil het vliegveld om economische redenen openhouden. Hij zegt desgevraagd: „Haast iedere metropool heeft naast een grote luchthaven ook een city airport. We kunnen met Tempelhof geld verdienen. Sluiting is bovendien duurder. Een alternatief is er niet.”

Op Tempelhof kwamen ooit miljoenen passagiers aan. Nu zijn het er nog maar een paar honderdduizend per jaar. Overdag heerst weldadige rust. Er zijn vluchten naar Graz, Mannheim, Friedrichshafen, Brussel en nog enkele bestemmingen.

Ten minste 605.000 voor-stemmers zijn nodig om Tempelhof eventueel open te houden. Eventueel, want het referendum is niet bindend. Het stadsbestuur kan de uitslag naast zich neerleggen. Maar geen Berlijner die dat pikt.