Vooral ouders vinden toets spannend

Vandaag is de Citotoets begonnen voor leerlingen van groep 8. Onderwijzers proberen het niet te spannend te maken.

Leerlingen van de St. Josephschool in Leiden, vanochtend bij het begin van de Citotoets. Foto Roel Rozenburg Leiden: 12.2.2008 1e dag Cito-toets op de St. Joseph basisischhol. © foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Vandaag zijn de achtste-groepers van de basisscholen begonnen met de Citotoets. Zo ook aan de katholieke St. Josephschool in Leiden. Daar lijkt het in het klaslokaal van groep acht wel een snoepwinkel.

Boudewijn Bentveld (12) verwijdert vast de wikkel van zijn kaneelstok en opent een busje kauwgomballen. Maar hij begint waarschijnlijk met de spekkies, zegt hij. Eline Gubbens (11) heeft behalve spekkies ook kauwgom en chocolade mee. „Dat motiveert je hersenen.” Eline heeft ook een kussentje bij zich om lekker zacht te zitten en haar blauw-witte knuffelkonijn dat geluk brengt.

Snoepen in de klas mag drie ochtenden per jaar, zegt juffrouw Odette van Hartingsveldt. Alleen als de Citotoets wordt gemaakt. Het zijn spannende dagen, zegt ze, maar ze doet haar best het niet té spannend te maken. „We maken er een feestje van. Nu met wat lekkers. En vanmiddag gaan we spelletjes doen in het park.”

Vanaf vandaag buigen 154.000 leerlingen in de hoogste groep van de basisschool zich drie ochtenden over de Citotoets. Vandaag staan spelling en rekenen op het programma. De toets is, samen met het advies van de basisschool, belangrijk voor de keuze van het vervolgonderwijs. Begin jaren tachtig deed nog geen veertig procent van de basisscholen mee aan de toets, nu vijfentachtig procent. John van den Helder, directeur van de St. Josephschool, waardeert de toets omdat die goed weergeeft wat een kind kan. „Maar het belang van de toets moet niet worden overschat”, zegt hij. „Het advies van de leerkracht vinden wij belangrijker. Voordat de toets wordt gemaakt, geven we dan ook al een advies aan de ouders over het schooltype dat volgens ons bij het kind past.”

Ouders vinden het vaak spannender dan de kinderen, denkt directeur Van den Helder. Juffrouw Odette adviseert ouders om niet al maanden van te voren over de toets te beginnen. „In de klas oefenen we een keer een toets, maar ik ga niet al weken van tevoren beginnen.” Ouders denken daar anders over, blijkt. Verschillende kinderen hebben thuis geoefend.

Vervolg CITOTOETS: pagina 3

Luuk heeft dvd-speler meegenomen

Vervolg CITOTOETS van pagina 1

Een van de leerlingen die thuis heeft geoefend is Joost Arbouw (11). Telkens een uurtje voor het eten, vooral om vertrouwd te raken met multiplechoicevragen. „Soms denk ik dat twee antwoorden kloppen, dan weer zie ik er geen een die goed is. Best lastig.” Als ouders willen kan het, zegt de directeur. „Er zijn oefenboekjes te koop en hier in Leiden kunnen kinderen ook een cursus volgen.”

Milou en Suzanne (beiden 11) hebben niet geoefend. Toch weten ze zeker dat ze naar het gymnasium gaan. Samen. Milou vindt eigenlijk alleen ontleden een beetje lastig, zegt ze terwijl ze het papiertje van een lolly pelt. „Ik mag me van mijn moeder niet haasten. Ik moet alle vragen rustig lezen.”

Verschillende scholen laten zwakkere leerlingen de Citotoets niet maken omdat zij de gemiddelde score van de school naar beneden halen. De Citoscores worden steeds vaker gebruikt om de kwaliteit van het onderwijs te meten, hoewel de toets daarvoor niet ontworpen is. Op de St. Josephschool doen in principe alle kinderen mee, zegt Van den Helder. „Tenzij het niveau van een kind zo laag is dat het de toets sowieso niet goed kan maken, dan is het heel onprettig voor een kind als het wordt gedwongen.” Dit jaar is er één meisje dat de toets niet maakt. Vier dyslectische kinderen doen de toets via een luister-cd.

Om precies kwart voor negen ’s morgens deelt juffrouw Odette de Citoboekjes uit. „Zijn er nog vragen?” Ja. „Wat moet je doen als je klaar bent”, vraagt een jongen. „Dan ga je niet wandelen, maar dan doe je iets rustigs op je eigen tafel”, zegt de juf. „De Donald Duck lezen of luisteren naar je i-pod.” Luuk Dalstra lacht. Hij zal zich dan niet vervelen. Voor op zijn tafel staat een draagbare dvd-speler. Met daarnaast een sciencefictionfilm.

Een artikel over de politieke wens voor verplichte eindtoets op nrc.nl/binnenland