Hillary laat zich niet terneerslaan

Presidentskandidaat Hillary Clinton moet in Maryland en de hoofdstad Washington trachten te voorkomen dat haar rivaal Barack Obama opnieuw grote zeges boekt.

De week is net begonnen, het weekeinde is zwaar geweest voor Hillary Clinton: vier staten verloren, campagnemanager ontslagen. Maar Clinton drinkt maandagmorgen, acht uur, al weer koffie met een groep vrouwen in Washington DC, waar vandaag net als in de staten Maryland en Virginia Democratische voorverkiezingen zijn.

En daarna meteen door naar de volgende stop – White Marsh, Maryland, waar General Motors een Amerikaans ideaal voor milieubewuste burgers bouwt: een SUV die rijdt op benzine en elektriciteit.

Tijdens een rondgang door de fabriek, vertoont Clinton geen sporen van depressie. Ze wordt niet afgeleid. Ze is niet verveeld. Niet blasé. Ze heeft de energieke houding die ze altijd heeft: korte, snelle passen, het hoofd schuin omhoog, soms te hard pratend.

In al haar contacten overlaadt ze mensen met haar kennis. Binnen de seconde schakelt ze over van de geheimen van de computergestuurde autoproductie naar de toekomst van het handelsverdrag met Korea. En steeds grijpt ze terug naar populisme. „Met alle respect, het zijn niet de rijken die van Amerika een geweldig land maken. Het zijn de gewóne mensen.”

„’t Is een gaaf wijf’’, zegt een groepje zwarte werknemers – helmen op, lasbrillen voor – kort nadat ze voorbij is geweest.

Dat energieke optreden is Clinton ten voeten uit. Ook nu analisten nieuwe afstraffingen voorzien bij de voorverkiezingen vandaag, blijft ze zich met een ongekende veerkracht aanprijzen. Samen met echtgenoot Bill, die apart van haar een volledig programma afwerkt.

De media leven intussen in een andere wereld, bleek uit sarcastische opmerkingen van verslaggevers in de fabriek. The New York Times citeert vanochtend anonieme steunpilaren van Clinton die waarschuwen dat hun kandidaat, nu februari zich zo slecht ontwikkelt, op 4 maart zal moeten winnen in grote staten als Ohio en Texas. „Anders ligt ze eruit.”

De atmosfeer herinnert aan de dagen vóór de voorverkiezingen in New Hampshire op 8 januari, toen Clinton, na de verrassende zege van Barack Obama in Iowa, ook werd afgeschreven. De Clintons zetten hun campagne onvermoeibaar door, en toen de avond kwam bleken kiezers – vooral vrouwen – op het laatste moment hun keuze voor Obama te hebben gewijzigd in een stem op Clinton.

Clinton praat de laatste weken vooral graag over een nieuw ziektekostenstelsel; zestig miljoen Amerikanen hadden vorig jaar geen verzekering. Zij wil een systeem invoeren dat elke Amerikaan verplicht om een ziektepolis te kopen. Obama gelooft daar niet in. Volgens hem is het beter de kosten van zorg te verlagen, zodat premies evenredig omlaag kunnen. Dan zal iedereen uiteindelijk een verzekering kopen. Plichten leiden volgens hem tot ontduiken van de regels en boetes voor laagbetaalden, die er het geld niet voor hebben. Volgens Clinton onderstreept deze benadering Obama’s naïviteit, omdat de verzekeraars hun marktaandeel nooit vrijwillig af zullen staan. „Je moet durven vechten”, zegt ze. Duidelijk is dat de Clinton-campagne – hoewel er wordt gehoopt op een meevaller in Virginia – vanavond geen herhaling van het mirakel van New Hampshire voorziet: Hillary wacht de uitslagen niet af en reist vandaag al naar Texas.

Vervolg CLINTON: pagina 4

Winst Ohio en Texas cruciaal

Vervolg CLINTON van pagina 1

Winnen in Texas en in Ohio is ook volgens Clinton cruciaal, zei ze gisteren. „Dat zijn de staten die het brede electoraat van dit land vertegenwoordigen.”

De kans is reëel dat Obama vandaag zijn achterstand in de race om afgevaardigden voor de partijconventie inloopt. In de meeste tellingen – een officiële ranglijst bestaat niet – worden zogenoemde ‘supergedelegeerden’ meegerekend, gekozen functionarissen die hun steun kunnen uitspreken maar hun voorkeur later nog kunnen veranderen. Clinton heeft zo’n honderd ‘supergedelegeerden’ meer dan Obama, maar na vandaag is het waarschijnlijk dat hij desondanks op kop komt, ook als die ‘supergedelegeerden’ worden meegeteld.

Het betekent dat hij dan in de verkiezingen circa honderd meer afgevaardigden voor zich heeft gewonnen dan Clinton. Hij komt dan ergens in de 1.100 afgevaardigden uit; voor de nominatie moet een kandidaat 2.025 gedelegeerden winnen.

Maar de campagnes concentreren zich steeds minder op hun – beperkte – beleidsverschillen. Zij praten allebei het liefst over John McCain, de aanstaande Republikeinse kandidaat. Een reeks peilingen toonde de laatste dagen aan dat Obama het op dit moment beter zou doen tegen McCain.

Maar Clintons strateeg Mark Penn deed gisteren een memo uitgaan waarin hij voorspelt dat Obama, net als eerder Al Gore en John Kerry, zal verkruimelen onder de „Republikeinse aanvalsmachine’’, terwijl Clinton volgens hem heeft bewezen dat zij dergelijke aanvallen kan weerstaan.

En Clinton leek zich niets aan te trekken van de sceptische media. Op de vraag of zij nog wel een winnende strategie heeft, gezien de nederlagen van het weekeinde en het ontslag van haar campagnemanager, zei ze: „Ik voel me goed over waar we nu zijn. Misschien wel omdat ik dit werk al zo lang doe.”

Meer over de voorverkiezingen op: nrc.nl/race08