Een leven in teken van de Holocaust

Het gisteren overleden Amerikaanse Congreslid Tom Lantos droeg als Holocaust-overlever altijd zijn verleden met zich mee.

Tom Lantos Foto AP U.S. congressman and Head of the House International Relations Committee Tom Lantos smiles during a news conference in Moscow in this February 21, 2007 file photo. Lantos died of cancer on February 11, 2008 in Washington. Picture taken February 21, 2007. REUTERS/Yuri Samoligo/Files (RUSSIA) REUTERS

Mijn hele leven, zei het Amerikaanse Congreslid en Holocaust-overlever Tom Lantos eens, was een voorbereiding op het voorzitterschap van de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden. Het was maar half een grap. Lantos, die gisteren op 80-jarige leeftijd aan kanker overleed, droeg zijn persoonlijke geschiedenis in de politiek altijd met zich mee.

Lantos speelde in de aanloop naar de Irak-oorlog als Democraat bijvoorbeeld een belangrijke rol, door partijgenoten over te halen de resolutie te steunen die president Bush machtigde het land binnen te vallen. „Als de Verenigde Staten en hun bondgenoten eerder waren opgestaan tegen Hitler”, zei hij in het Huis van Afgevaardigden, „dan hadden de 51 miljoen levens gered kunnen worden die tijdens die oorlog nodeloos verloren zijn gegaan.”

Lantos werd als Hongaarse jood geboren in Boedapest. Tijdens de oorlog wist hij twee keer uit een werkkamp te ontsnappen. De tweede keer vond hij onderdak in een appartement van de Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg.

Na de oorlog hoorde hij dat zijn ouders en veel andere familieleden waren omgekomen. Zijn jeugdvriendin, die wist te ontkomen, vond hij terug.

Nadat hij een studiebeurs had gekregen vertrokken ze samen naar de Verenigde Staten, waar ze trouwden en hij na een studie economie in het bedrijfsleven ging werken en televisiecommentator werd over internationaal-politieke kwesties.

In 1980 werd hij gekozen in het Huis van Afgevaardigden voor een district waar onder meer het zuiden van San Francisco deel van uit maakt.

Lantos maakte zich hard voor mensenrechten en steun aan Israël en was fel anti-communistisch en een havik in internationale kwesties. Hij hekelde Yahoo toen het internetbedrijf de Chinese autoriteiten had geholpen de identiteit van een dissidente journalist te achterhalen, die vervolgens voor tien jaar in de cel belandde. „Jullie mogen technologisch en financieel reuzen zijn”, zei hij tijdens een hoorzitting tegen hoge Yahoo-functionarissen, „moreel zijn jullie pygmeeën.”

Onder het voorzitterschap van Lantos eiste de commissie voor Buitenlandse Zaken dat de Japanse regering zich zou verontschuldigen voor het gebruik van vrouwelijke krijgsgevangenen als seksslaven in de Tweede wereldoorlog, en stelde ze dat de Armeniërs in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog het slachtoffer van genocide door Turkije waren.