Verrassend: niet Wüst wint, maar Van Deutekom

Van Deutekom (27) won in Berlijn de wereldtitel allround, Wüst werd tweede.

Nog maar een paar jaar geleden vocht ze in het gewest voor haar laatste kans.

Ralf van de Rijst en Emiel de Jager, twee schaatsers uit het gewest Zuid-Holland, hebben nooit geweten dat ze vijf jaar geleden de aanzet gaven tot de wereldtitel allround die Paulien van Deutekom (27) gisteren behaalde. „Paulien je moet Wim bellen”, zei het tweetal. Ze bedoelden Wim den Elsen, trainer van hun gewest, die eerder kampioenen als Jeroen Straathof, Martin Hersman, Gianni Romme en Bob de Jong begeleidde. „Nou toen heb ik Paulien maar in de selectie genomen”, zegt Den Elsen, toeschouwer bij de WK in Berlijn. „Het was haar laatste kans.”

Vanuit de kraamkamer van het gewest tot de beste allroundschaatsster van de wereld, Van Deutekom kon het zelf amper geloven. „Ik ben gewoon wereldkampioen”, stamelde de Goudse, hoewel ze al na de eerste dag van de WK toegaf dat ze van tevoren rekening had gehouden met een titel. Bij de EK in Kolomna eindigde ze een paar weken geleden achter ploeggenote Ireen Wüst al als tweede. Op het zware ijs van Berlijn bleek Van Deutekom op de lange afstanden sterker dan de wereldkampioene van vorig jaar.

„Qua mentaliteit verbaast het me niet dat Paulien wereldkampioen wordt”, zegt Den Elsen. „Voordat ze bij ons kwam, had ze in Zuid-Holland al zes jaar Spartaans getraind onder Wim Nieuwenhuizen. Wie dat aankan, is uit het goede hout gesneden. Toen ze bij ons kwam, reed ze de 500 meter in 43 seconden, de 1.000 meter in 1.25 en de 1.500 meter in 2.10. Na drie jaar was dat 39 seconden, 1.15 en 1.55. Ze was erg leergierig, maakte nooit twee keer dezelfde fout. Bovendien had ze een sterk geloof in zichzelf. En ze zit nu bij TVM in een goede ploeg, daar hebben ze haar kwaliteiten verder uitgebouwd.”

Maar een schaatsster die vanuit het gewest twee jaar geleden een stageplaats kreeg bij TVM, en ‘zomaar’ wereldkampioene wordt? „Je hebt twee soorten schaatsers”, doceert Den Elsen. „Supertalenten als Kramer, Wüst, Marrit Leenstra, daar hoef je als trainer niet veel aan te doen. Maar je hebt er ook die dat niet zo goed kunnen. Die moet je het aanleren, en dat heeft tijd nodig. Maar zelfs oudere schaatsers kun je nog in de juiste richting sturen. Denk aan Romme, Diane Valkenburg en nu Paulien.”

Nog maar een paar jaar geleden liet de schaatsbond KNSB onderzoek doen waarom het vrouwenschaatsen in Nederland achterbleef bij de mannen. Inmiddels heerst Oranje als de DDR in haar beste tijden. Wereldtitels voor Renate Groenewold (2004), Ireen Wüst (2007) en nu Paulien van Deutekom, allen uit de TVM-ploeg van Gerard Kemkers. En net als bij de EK in Kolomna naast de eerste ook de tweede plaats. Al deden twee sterke oud-kampioenen dit jaar niet mee. Anni Friesinger koos voor de sprint en zal volgend jaar terugkeren als allroundster. Cindy Klassen, dit seizoen nog niet in topvorm, vertrok voor de WK in Berlijn hals over kop naar huis omdat haar zus betrokken was bij een ernstig ongeluk.

Volgens Den Elsen bewijst het succes van Van Deutekom dat de schaatsbond de gewesten moet koesteren. „De supertalenten vinden hun weg wel bij de commerciële ploegen. Maar de iets oudere schaatsers, daar is nog genoeg uit te halen.” Als voorbeelden noemt hij Ben Jongejan (22) en Diane Valkenburg (23), die bij hun WK-debuut respectievelijk tiende en achtste werden. Vanuit de KNSB ondervinden de schaatsers van buiten de commerciële ploegen echter onnodige weerstand. De vaste fysiotherapeut van Jongejan bij VPZ, Peet van der Meijden, kreeg bij de WK in Berlijn geen accreditatie. Ook Den Elsen, samen met Arnold van der Poel trainer van het gewest Zuid-Holland, mag al het hele jaar niet op het ijs staan om zijn pupil Valkenburg te coachen. „Juist bij schaatsers zonder het aangeboren talent is dat heel belangrijk”, zegt hij. „Maar bij de bond hebben ze geen respect voor de vrijwilligers in de gewesten. Terwijl de wereldtitel van Paulien van Deutekom het beste bewijs is dat wij goed werk leveren.”

Kijk voor de volledige uitslag van de WK allround op wmberlin2008.de