Verijdelde coup in O-Timor: president gewond

De president van Oost-Timor, Nobelprijswinnaar José Ramos Horta, is vanochtend zwaargewond geraakt bij een poging tot een staatsgreep in de hoofdstad Dili. Premier Xanana Gusmão bleef bij een gelijktijdige aanslag op zijn auto ongedeerd. Rebellenleider Alfredo Reinado, die ervan verdacht wordt achter de couppoging te zitten, werd bij de aanslag op Horta door diens beveiligingsagenten gedood.

Horta werd overgebracht naar een ziekenhuis in Darwin in Australië. Volgens een medewerker van de medische organisatie die hem vervoerde heeft Horta bij de aanslag verschillende ernstige verwondingen opgelopen. Verder heeft hij aan aantal bloedtransfusies gekregen. „Die zijn mogelijk levensbedreigend”, zei de medewerker.

Volgens de eerste berichten is Dili na de aanslag rustig gebleven. Buurlanden hebben verontrust gereageerd. Voormalig overheerser Indonesië heeft de beveiliging langs de grens met West-Timor, het Indonesische deel van het eiland, aangescherpt. De Australische premier Kevin Rudd zei dat hij diep geschokt was door „deze gecoördineerde aanvallen die erop gericht waren het democratisch gekozen leiderschap te vermoorden”. Australië zal direct 200 militairen van zijn snelle interventiemacht sturen en 50 tot 70 politie-agenten. Premier Helen Clark van Nieuw-Zeeland zegde 200 militairen toe en sprak haar grote zorg uit over de ontwikkelingen in Timor. Beide landen maken deel uit van de internationale stabilisatiemacht van de VN die op het eiland waakt over vrede en veiligheid.

De voormalige Portugese kolonie Oost-Timor werd in 1975 door Indonesië ingelijfd. Na jarenlange repressie sprak de bevolking zich in 1999 per referendum uit voor onafhankelijkheid. Het Indonesische leger richtte een bloedbad aan onder de bevolking, alvorens zich terug te trekken. In 2002 werd het land officieel onafhankelijk, maar intern bleef het steeds onrustig. De VN is nog altijd met een stabilisatiemacht aanwezig in het één miljoen inwoners tellende land.

Ramos Horta deelde in 1996 de Nobelprijs voor de Vrede met zijn landgenoot bisschop Carlos Belo voor hun niet-gewelddadige strijd voor de onafhankelijkheid van Oost-Timor. Xanana Gusmão, oud-aanvoerder van de Timorese guerillaorganisatie Fretilin, zat vele jaren gevangen in de Cipinang gevangenis in Jakarta. Na de onafhankelijkheid werd Gusmão de eerste president van Oost-Timor. Het ministaatje beschikt over oliereserves in de territoriale wateren, waar ook Australië in is geïnteresseerd. Maar de economie van Oost-Timor stagneert, en dat leidt tot grote ontevredenheid onder de bevolking.