‘Thriller’ is nog hét voorbeeld voor perfectie in de pop

Michael Jacksons Thriller is jarig en dat wordt gevierd met een jubileumuitgave. De remixes daarop onderstrepen onbedoeld de eenzame kwaliteit van het origineel.

Hij zou slapen met een chimpansee in zijn armen. Hij hield zijn baby Prince over een balkonrand. Hij liet zijn neus eindeloos verbouwen.

De ooit vrijwel onbetwiste King of Pop is anno 2008 verworden tot een tragische figuur. De zanger wordt publiekelijk bespot, staat creatief buitenspel en zit in zijn vijftigste levensjaar financieel aan de grond.

Vijfentwintig jaar bestaat zijn album Thriller en dat werd dit weekeinde gevierd met een speciale jubileumuitgave van het album. Maar bij de moderne popster die begin jaren tachtig de ook toen al noodlijdende popindustrie vrijwel eigenhandig reanimeerde, worden zijn muzikale en artistieke erfenis voortdurend overschaduwd door privéproblemen. Toch heeft niemand na hem zo nadrukkelijk aanspraak kunnen maken op de titel King of Pop.

Michael Jackson introduceerde de overtreffende trap in de popcultuur. Zijn tweede soloalbum Thriller ging meer dan honderd miljoen keer over de toonbank. Het is het best verkochte popalbum aller tijden. En in de periode dat Thriller uitkwam, zette Michael Jackson op het gebied van groepschoreografie, muziekproductie, videoclips, zang en show een nieuwe standaard neer.

Vandaag de dag is de invloed van Thriller overduidelijk in het entertainmentlandschap. De verhalende videoclip is inmiddels een op zich staand genre geworden. De choreografie in clips en optredens van moderne r&b-sterren als Usher, Beyoncé en Chris Brown verwijst in elk facet naar het theatrale groepsballet dat Jackson introduceerde. En de afwisseling tussen ballads en stevige dansvloerkrakers op Thriller is nu het standaardrecept voor r&b-albums.

Ook muzikaal echoot Thriller luidruchtig na – en niet alleen omdat van het album alleen in de VS nog steeds jaarlijks meer dan 100.000 stuks worden verkocht. De glasheldere productie, de messcherpe drums, de verwoestende bassen en de karakteristieke kreetjes en snikjes van Jackson zelf zijn terug te horen in talloze moderne nummers. De nummers van Thriller vormden als sample ook de basis van talloze nieuwe hits, zoals vorig jaar nog de singles Good Life van Kanye West, gebaseerd op samples van P.Y.T. (Pretty Young Thing) en Don’t Stop The Music van Rihanna , waarvoor albumopener Wanna Be Startin’ Somethin’ werd gesampled.

In interviews die ik had met vooraanstaande vertolkers van moderne zwarte muziek uit Amerika, Engeland en Nederland was de popzanger tientallen keren onderwerp van gesprek, als bron van inspiratie en artistiek voorbeeld. Hitproducer will.i.am van The Black Eyed Peas, die voor de vandaag in Nederland verschijnende jubileumeditie van Thriller de originele albumtracks The Girl Is Mine en P.Y.T. remixte: „Het verschil tussen werken met Michael Jackson en elke andere muzikant is het verschil tussen het spelen op een wereldkampioenschap en het spelen van een gewone voetbalwedstrijd. Het is een volstrekt ander niveau.”

De uitgebreide jubileumeditie van Thriller onderstreept de unieke hoogte waar Michael Jackson zich vijfentwintig jaar geleden bevond. Het op dvd bijgevoegde optreden van Michael Jackson op het 25-jarige jubileum van platenlabel Motown is een legendarische presentatie van zijn dan tot in perfectie doorontwikkelde podiumperformance.

De playbackende Jackson kronkelt en glijdt over het podium en introduceert voor het grote publiek voor het eerst zijn wereldberoemde ‘moonwalk’. Moderne r&b-artiesten introduceren nog iedere dag nieuwe danspasjes, maar het magische niveau en de zinderende geraffineerdheid van de meester zijn nimmer geëvenaard.

Ook de drie videoclips Billy Jean, Beat It en Thriller staan op de dvd. Vet aangezette choreografische en cinematografische kunststukjes die de ontwikkeling van de clip als zelfstandig kunstwerk in een stroomversnelling brachten.

Maar vooral is Thriller het hoogtepunt van de samenwerking tussen producer Quincy Jones en Michael Jackson, die eerder samenwerkten aan musical The Wiz en Jacksons eerste soloalbum Off The Wall uit 1979, een album dat liefst vier Amerikaanse Top 10-hits opleverde, een record voor een soloartiest. Tot Thriller tenminste, want van de negen nummers op dat album belandden er maar liefst zeven in de Top 10.

Producer Kanye West vertelde mij dat hij ooit een hiphopalbum hoopt te maken dat de perfectie van onder meer Thriller benadert. De perfecte samenwerking tussen een meesterproducer (Jones) en een meeschrijvende artiest in topvorm die over elk detail in de uitvoering heeft nagedacht.

Zowel Kanye West als will.i.am werken nu met Michael Jackson aan materiaal voor een nieuw album dat later dit jaar moet verschijnen. Maar hun remixen op dit jubileumalbum, die na 25 jaren technologische vernieuwing veel minder robuust en geraffineerd klinken dan de originele nummers, onderstrepen onbedoeld juist de eenzame kwaliteit van het origineel.

Er was een tijd dat zoiets eenvoudigs als de release van een muziekalbum met maar negen nummers erop het spannendste en succesvolste evenement was in de entertainmentwereld. Van die tijd is Michael Jackson een boegbeeld en Thriller veruit het sprankelendste pronkstuk. Het zijn sterren van een voorbij tijdperk; daaraan kan geen rolschaatsende chimpansee iets veranderen.