Poortwachter Hillaryland verloor te veel caucuses

Na vier nederlagen dit weekeinde ontsloeg Hillary Clinton gisteren haar campagneleider. Patti Solis Doyle gold als belangrijkste vertrouweling van Clinton.

Met een reële kans op zeven achtereenvolgende nederlagen in de week na Super Tuesday is de campagnemanager van Hillary Clinton gisteren uit haar functie ontheven.

Patti Solis Doyle, die haar loopbaan aan de zijde van Clinton zestien jaar geleden begon als secretaresse, gold als Clintons belangrijkste vertrouweling in de campagne. „Ik bewaar de geheimen”, zei ze vorig jaar in The Washington Post.

Het vertrek van Solis Doyle werd gisteren aan het einde van de middag bekendgemaakt, toen uit de noordoostelijke staat Maine berichten kwamen dat ook de caucuses (openbare stemmingen) in die staat gunstig verliepen voor Clintons rivaal Barack Obama.

Obama had zaterdag al drie voorrondes gewonnen. In het zuidelijke Louisiana, het centraal gelegen Nebraska en de noordwestelijke staat Washington boekte hij overtuigende zeges. Het waren de eerste voorrondes sinds Super Tuesday, vorige week dinsdag, toen Clinton en Obama in ‘nationale voorverkiezingen’ (22 staten) globaal gelijk eindigden.

Ook in Maine won Obama ruim, bleek gisteravond. Het was vanochtend formeel nog niet duidelijk hoeveel afgevaardigden voor de partijconventie Obama met zijn vier zeges heeft gewonnen.

De Clinton-campagne liet vooraf doorschemeren dat ze een zege in het relatief kleine Maine belangrijk vond. De campagne zag er kansen. Clinton won tot nu toe de meeste noordoostelijke staten, en Maine staat bekend om zijn voorkeur voor vrouwen in het openbare ambt. Het is een van de weinige staten die twee vrouwen naar de Senaat afvaardigen.

Bovendien had een zege voor Clinton in Maine grote strategische waarde. Morgen zijn weer drie voorverkiezingen – in Maryland, Virginia en de hoofdstad Washington – en de peilingen geven Obama in de twee staten een voorsprong van minimaal 15 procentpunt. In de hoofdstad Washington, met een van de grootste zwarte gemeenschappen van het land, voert Clinton amper campagne: ze wordt er kansloos geacht omdat Obama er tot nu toe in is geslaagd 80 procent van de zwarte kiezers achter zich te krijgen.

De onverwachte nederlaag in Maine creëert voor Clinton – die vorige week al bekend moest maken dat haar campagne financiële problemen had – nu het reële gevaar dat zij in de zeven dagen na Super Tuesday evenzoveel nederlagen leidt.

Vandaar dat Clinton volgens Amerikaanse media gisteren teruggreep op een scenario dat al klaarlag toen ze aan het begin van de campagne, na de eerste zege van Obama in Iowa, leek af te stevenen op een tweede afstraffing in New Hampshire. Gedurende die dag lekte het mogelijke vertrek van Solis Doyle al uit. De benoeming van Maggie Williams, Clintons stafchef in haar jaren als first lady, werd die dag bekendgemaakt. Diverse media meldden dat Williams zou aantreden als de opvolger van Solis Doyle – maar na haar wederopstanding in New Hampshire besloot Clinton de reorganisatie van haar campagnestaf op te schorten.

In de campagne was Solis Doyle onder meer verantwoordelijk voor de fundraising en de rekrutering van vrijwilligers in de staten. Op beide gebieden werd de campagne van Clinton de laatste dagen weggespeeld door Obama.

Terwijl Obama in januari 32 miljoen dollar bij zijn vooral kleine donoren ophaalde, bleef Clinton diezelfde maand steken op 13 miljoen dollar. Daardoor moest Clinton, bleek vorige week, 5 miljoen uit eigen zak bijspringen om slagvaardig te blijven. Overigens melden beide campagnes sinds dinsdag nieuwe records in fondsenwerving. Geen van beiden heeft dit tot nu toe onderbouwd.

Het pijnlijkste voor Solis Doyle is dat Obama in de zogenoemde ‘caucus staten’ laat zien dat zijn organisatie sterker is. Aan caucuses – openbare stemmingen in een groep, die vaak enkele uren duren – doen minder stemgerechtigden mee dan aan reguliere verkiezingen. Maar de mensen die deelnemen zijn bijzonder gemotiveerd. ‘Caucus staten’ vergen een sterke organisatie aan de basis, en de resultaten tot nu toe laten zien dat Solis Doyle op dat gebied de concurrentie met Obama’s campagne niet aankon: van de elf caucuses heeft hij er negen gewonnen.

„Ik was trots dat ik deze campagne mocht leiden’’, schreef Solis Doyle gisteren aan het personeel. „En ik ben nog trotser dat ik Hillary na meer dan 16 jaar nog steeds mijn vriendin mag noemen. Ik weet dat ze een geweldige president zal zijn.”

Meer over de voorverkiezingen op: nrc.nl/race08