Junta in Birma wil laten stemmen

De militaire junta in Birma wil in mei een referendum op touw zetten over de nieuwe grondwet; in 2010 wil ze parlementsverkiezingen organiseren. De oppositie en de internationale gemeenschap hebben sceptisch gereageerd.

In een verklaring, die zaterdag op de Birmese televisie werd voorgelezen, zegt de junta succes te hebben geboekt op economisch en sociaal gebied en zegt ze de „vrede en stabiliteit” te hebben hersteld na de protestbetogingen van vorig jaar september. Daarom, aldus de verklaring, kan in mei worden gestemd over de nieuwe grondwet en kunnen de Birmezen in 2010 een nieuw parlement kiezen.

Die verkiezingen worden de eerste sinds 1990, toen er werd gewonnen door de Nationale Liga voor Democratie (NLD) van Aung San Suu Kyi. Het leger maakte indertijd prompt een eind aan het democratiseringsproces. Nobelprijswinnares Suu Kyi heeft sinds 1990 het grootste deel van de tijd in gevangenschap of onder huisarrest doorgebracht.

Of de NLD aan de verkiezingen mag deelnemen werd niet met zoveel woorden in de bekendmaking van de junta gezegd. De grondwet zal waarschijnlijk bepalen dat een Birmees die met een buitenlander is getrouwd niet in aanmerking komt voor enig openbaar ambt. Suu Kyi’s in maart 1999 overleden echtgenoot was een Brit. Aan de grondwet wordt overigens nog altijd gewerkt.

Een woordvoerder van de Birmese regering in ballingschap – vol leden die in 1990 werden gekozen – zei in een reactie dat zonder de deelname van Suu Kyi de NLD en andere partijen de grondwet niet zullen accepteren. Critici hekelen bovendien de bekendmaking van de verkiezingen van 2010; de regering gaat er – zo zeiden ze – kennelijk van uit dat de grondwet in mei wordt aanvaard.

De Australische minister van Buitenlandse Zaken Stephen Smith zei in zijn reactie „zeer sceptisch” te zijn over de aankondiging van de junta. „We zijn er niet van overtuigd dat dit meer is dan cynisch bedrog”, zei hij. In Londen, Washington en andere westerse landen werd op soortgelijke wijze gereageerd. Zelfs Japan, dat eerder met de junta wil samenwerken dan haar te isoleren en dat terughoudend is met kritiek op de junta, klonk teleurstelling omdat de bekendmaking niets zegt over de deelname van Suu Kyi en haar partij. (Reuters, AP)