Grenzeloos extremisme

Hoelang kunnen mensen leven met religieuze dwang? Die vraag is aan de orde in Irak, waar moslimfanatici niet alleen vechten tegen de Amerikaanse bezetter, maar ook tegen Irakese moslims die zij verwijten hun geloof te verwaarlozen.

In het midden van Irak wonen vooral soennitische moslims, een minderheid die het onder Saddam Hussein voor het zeggen had. Toen de Amerikanen Saddams bewind omverwierpen en een regering van overwegend shi’ieten en Koerden in het zadel hielpen, kwamen soennieten in verzet. Zij kregen hulp van moslimextremisten uit de buurlanden, die in deze opstand een nieuwe fase zagen van hun wereldwijde jihad.

Harde kern van de jihadisten is Al-Qaeda-in-Irak (AQII). Deze radicaal-salafistische groep pleegt niet alleen aanslagen op Amerikaanse en regeringsdoelen, maar maakt zich ook schuldig aan geweld tegen burgers. Bovendien heeft de groep door zijn grenzeloze extremisme de bevolking van zich vervreemd. Eind 2005 vormden soennitische stammen in de westelijke provincie Anbar eigen eenheden onder naam Sahwa (Ontwaken), die de strijd aanbonden met AQII. Zij boekten successen en kregen daarop steun van de Amerikanen.

De Washington Post interviewde vorige week Riyadh al-Ogaidi (39), een emir van AQII in Garma, oostelijk Anbar. Hij sprak van ‘fouten’, zoals het afdwingen van een strikte interpretatie van de islamitische wet. Zo braken Al-Qaeda-leden de vingers van mannen die rookten en kregen vrouwen zonder hoofddoek en mannen die alcohol dronken zweepslagen. Volgens Ogaidi is het ledental van de groep geslonken van 12.000 in juni 2007 tot 3.500 nu.

Op 13 januari gaf AQII een interne order uit, ondertekend door de Egyptische leider van de groep, Abu Hamza al-Muhajer, waarin hij zijn mensen opdraagt het doden van soennitische burgers die niets van doen hebben met Amerikanen of met Sahwa-eenheden te vermijden. En, schrijft Muhajer, ‘bemoeit u zich tot nader order niet met sociale kwesties, zoals ontbrekende hoofdbedekking, die indruisen tegen ons geloof’.

Een raad van soennitische schriftgeleerden in Fallujah vaardigde op 17 januari een fatwa (religieus decreet) uit waarin burgers die worden gedood door AQII voor het eerst ‘martelaren’ worden genoemd.

Er zijn wel degelijk grenzen.

Deze rubriek geeft wekelijks antwoord op vragen over verschillende religies.