Premier Polen in Moskou: goede sfeer

De Poolse premier Donald Tusk is gisteren met lege handen uit Moskou teruggekeerd, maar ziet zijn eerste bezoek aan Rusland toch als een succes. „We hebben het belangrijkste gedaan: het hervinden van wederzijds vertrouwen.”

De relaties tussen Polen en Rusland bereikten onder de vorige Poolse regering een dieptepunt, onder meer door een Russische ban op Poolse vleesproducten en ruzie over een Amerikaans raketschild op Poolse bodem. Poetin ontving Tusk met een hartelijke toespraak, waarin hij Polen zijn „belangrijkste handelspartner” noemde. „De problemen die zijn gerezen moeten niet worden gedramatiseerd”, zei hij. „Rusland heeft veel vrienden in Polen en Polen heeft er minstens zoveel in Rusland.”

Eerder op de dag liet Poetin zich nog fel uit over „de wapenwedloop” die het Westen is begonnen en die Rusland „dwingt om vergeldingsacties te nemen”. Hij doelde op de almaar uitdijende NAVO en het raketschild, dat volgens de VS bescherming biedt tegen schurkenstaten, maar door Rusland als een bedreiging wordt gezien.

Tusk zei gisteren dat Rusland het soevereine beslissingrecht van Polen inzake het raketschild moet accepteren. Hij vergeleek het schild met NordStream, het Duits-Russische project om in de Oostzee een omstreden gaspijpleiding te bouwen. „Rusland moet begrijpen dat dit onze beslissing is, zoals wij dat sommigen die van Rusland zijn.” De premier heeft Rusland een andere route voor de gaspijpleiding aangeboden, over land en via Polen, maar Moskou voelt daar weinig voor.

Tusk had tevoren gewaarschuwd voor al te hooggespannen verwachtingen. Maar hij ziet zijn bezoek toch als een doorbraak. „We zijn nu bereid om alle kwesties te bespreken, zelfs de moeilijkste.” Zo wil Polen ook praten over ‘Katyn’, de massamoord door Stalins geheime politie op Poolse officieren in 1941. Veel archiefstukken hierover liggen nog in Moskou achter slot en grendel.

Het bezoek dreigde aanvankelijk mis te lopen toen Russische veiligheidsmensen een met Tusk meegereisde Poolse journalist besloten vast te houden. De man had kritische stukken over Rusland geschreven. Na een half uur was hij echter weer op vrije voeten.

Tijdens een NAVO-bijeenkomst in Vilnius vroegen ministers van Defensie aan Rusland om de toon in de discussies met NAVO-lidstaten te matigen. De Russische minister van Defensie Anatoli Serdjoekov had zich ziek gemeld voor het overleg in Vilnius, zijn plaatsvervanger maakte tijdens het gesprek vooral aantekeningen. Dat deed hij ook toen ministers Rusland verzochten om NAVO-lidstaten te waarschuwen als Rusland weer militaire oefeningen houdt. Een woordvoerder van de NAVO wilde niet zeggen welke landen zo’n verzoek deden. Rusland oefent bijvoorbeeld met strategische bommenwerpers in de buurt van Europese landen.