Over een maand komen restaurants biefstuk tekort

Brussel is niet overtuigd van de kwaliteit van rundvlees uit Brazilië en kondigde een importverbod af. Groothandelaren voorspellen een tekort aan biefstuk en tournedos.

‘Country of origin: Brazil’ staat op de biefstuk, ossehaas, tournedos en ribeye in het magazijn van vleesgroothandel Kaldenberg in het Gelderse Herwijnen. Het bevroren Braziliaanse rundvlees ligt hoog opgestapeld. Het is ingekocht in januari. „Ik kan leveren tot maart”, zegt directeur Piet Kaldenberg. Daarna verwacht hij „gigantische problemen” bij de leveranciers van rundvlees. „Vanaf maart, aan het begin van het horecaseizoen, zal de strijd om vlees echt losbarsten.”

Want voorlopig mag er geen Braziliaans rundvlees – vorig jaar nog goed voor tweederde van de import – de Europese Unie meer binnen. Op 31 januari stelde de Europese Commissie een tijdelijke importstop in wegens problemen met de traceerbaarheid van het vlees. Ook vindt de Commissie dat er onvoldoende garanties zijn tegen de dierziekte mond- en klauwzeer, reden waarom eerder rundvlees uit drie zuidelijke Braziliaanse provincies in de ban werd gedaan.

Brazilië diende bij de Commissie een lijst in van bijna 2.700 door Braziliaanse inspecteurs gecontroleerde veehouders. Te veel om goede controle te garanderen, oordeelde de Commissie. Nog deze maand reist een Europese delegatie af naar Brazilië voor eigen inspectie. De Commissie is zelf een lijst aan het samenstellen van goedgekeurde bedrijven. Vóór de zomer wordt geen complete lijst verwacht. Brazilië dreigt nu een klacht in te dienen tegen Brussel bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

De Commissie dreef volgens Kaldenberg door de importbeperking de prijzen op. Hij betaalt nu 7 euro meer per kilo tournedos dan in december, een toename van ruim 35 procent. Voor groothandel Ven-Sligro verwerkt Kaldenberg meer dan 15.000 kilo rundvlees per week, nagenoeg allemaal van Braziliaanse herkomst. De horeca is de grootste afnemer van Braziliaans rundvlees, wegens de kwaliteit, de constante levering van grote volumes en vooral de lage prijs, ondanks importheffingen. Die kwaliteit kan geen enkel ander land evenaren.

In 2006 werd in Nederland 42.557 ton Braziliaans rundvlees ingevoerd. Daarmee nam Nederland 16 procent van de totale invoer in Europa voor zijn rekening.

De prijs van rundvlees schoot na invoering van het importverbod meteen omhoog. Corné Wendt, woordvoerder van Dutch Meat Importers Association (DMIA), zegt dat de prijs van rundvlees uit Argentinië, Uruguay en Ierland in vier weken 40 tot 47 procent is gestegen. „Die landen kunnen de volumes die Brazilië levert niet aan. De aanvoer van nieuwe dieren vraagt tijd en er moet voldoende ruimte zijn voor het fokken van dieren. Die ruimte heeft Europa niet.”

De prijsstijging komt voor de horeca op een slecht moment. Veel restaurants stellen in deze tijd hun menukaart samen voor het nieuwe seizoen. In Grand Café de Bank in Bunnik, bij Utrecht, wordt op dit moment een nieuwe kaart ingevoerd. Met ossehaas, nu van Nederlandse afkomst, die „meer dan 20 euro” zal kosten, zegt bedrijfsleider Willeke Driessen. Eerder kostte Braziliaanse ossehaas 18,50 euro. Als de prijsstijging doorzet, overweegt ze een toeslag van enkele euro’s te vragen. In andere restaurants verdwijnt ossehaas van het menu. „Er is geen alternatief met dezelfde prijs-kwaliteitverhouding”, zegt chef-kok Appie Sanderse van restaurant De Goedheid in Utrecht.

Bij Dobson en Uzcudun, een keten van steakrestaurants, wordt vlees uit Argentinië en Uruguay geserveerd. Door de forse prijsstijging worden de hogere prijzen ten laste gebracht van de winst. „Wij zijn een middenklasserestaurant. Wanneer een biefstukje meer dan 30 euro gaat kosten, lopen klanten onze deur voorbij”, zegt Judith Prins, hoofd marketing.

In de supermarkt is Braziliaans rundvlees beperkt verkrijgbaar, maar de run op alternatieven in de horeca zal ook prijsstijgingen van ander vlees veroorzaken, voorspelt Corné Wendt, woordvoerder van de vleesimporteurs. Voorlopig is er in Europa nog vlees verkrijgbaar uit Nederland, Schotland, Groot-Brittannië en Ierland. Maar niet meer voor lang. „Als in het toerismeseizoen de vraag uit Spanje en Frankrijk op gang komt, kan er in Nederland niet meer geleverd worden”, zegt Piet Kaldenberg.

Tegen die tijd kan er misschien weer vlees uit Brazilië komen. Als dat land dan tenminste nog wil exporteren, want Brazilië is belangrijk voor Europa, maar geldt dat omgekeerd ook? Afzetgebieden genoeg: de export naar Rusland verviervoudigde de afgelopen drie jaar, de vraag naar kwaliteitsvlees in China en andere Aziatische landen neemt sterk toe. Ook in Latijns-Amerika zelf kan de vraag naar Braziliaans vlees snel toenemen. Wanneer landen als Argentinië en Uruguay meer naar Europa exporteren, kan voor de binnenlandse consumptie het goedkope Braziliaanse vlees aangevoerd worden.

De kans bestaat, volgens Kaldenberg, dat de Brazilianen andere kopers hebben gevonden tegen de tijd dat de export naar Europa weer op gang komt. Zelf zoekt hij naar nieuwe mogelijkheden om in te kopen in Noord-Amerika, Nieuw-Zeeland, Australië en Japan. Voor hem hebben deze bewegingen ook „spannende” gevolgen: „Iedereen is op zoek naar vlees tegen de scherpste prijzen. Een bewegende markt creëert mogelijkheden voor nieuwe klanten.”