Olie-epos grote kanshebber in Berlijn

Regisseur Paul Thomas Anderson en hoofdrolspeler Daniel Day-Lewis maken met hun olie-epos There Will Be Blood een grote kans op prijzen in Berlijn.

De aarde krijst en kreunt als een slagveld bij nacht. De violen op de soundtrack gillen als sirenes. Olie gorgelt naar boven als bloed uit de aarde – of als het bloed uit de titel van de nieuwe film van Paul Thomas Anderson, die iedereen kent als de virtuoze en soms frivole filmmaker van Boogie Nights en Magnolia. Het oliezwarte There Will Be Blood is losjes gebaseerd op Upton Sinclairs Oil! (1927), een wijdlopig klaaglied over de dag dat de Amerikanen als vampiers hun bodem leeg begonnen te zuigen. Wat een film! Overdonderend, onontkoombaar. Na acht Oscarnominaties beleefde de film in Berlijn zijn Europese première. En het moet raar lopen wil hij hier niet een Gouden of Zilveren Beer winnen. Bijvoorbeeld voor Daniel Day-Lewis’ vertolking van Daniel Plainview, een duivelse avonturier-entrepeneur in de traditie van Orson Welles’ Citizen Kane.

Van het boek, dat zich afspeelt rond de strijd die Plainview en priester Eli Sunday (een even ongure rol van de jonge Paul Dano) voeren om het heilige recht op een stuk grond, gebruikte Paul Thomas Anderson alleen de eerste 150 bladzijden, zo vertelde de regisseur tijdens een persconferentie gisteren in Berlijn. De ondernemer wil een oliepomp op de grond neerzetten, de priester een kerk. Die strijd tussen wereldlijke en religieuze ambitie en hoe die elkaar letterlijk te vuur en te zwaard bestrijden, is in een notendop waar de film over gaat.

Anderson schreef het script in Londen uit heimwee naar zijn Californische geboortegrond. En hij geeft toe dat de manier waarop Plainview zijn wereld regisseert, voor hemzelf „ongelooflijk autobiografisch” is. „Een film maken is net zoiets als olieboren of goudkoorts. Je weet nooit wat het resultaat zal zijn, maar op het moment dat je succes lijkt te hebben, kun je buitengewoon hebberig worden.”

Geen enkele associatie wijst Anderson van de hand. De huidige olieoorlog, milieueffecten, destructief machismo, religieus fanatisme, je mag het er allemaal in zien. „Ik ben niet dom. Ik weet wat er om me heen aan de hand is.” Zijn film moet alleen niet al te bijbels worden opgevat. „Het is soms zo makkelijk om in een allegorie te vervallen.” „Als je een verhaal vertelt kun je beter iets bescheidener beginnen”, voegde acteur Daniel Day-Lewis daaraan toe.

Paul Dano stond als acteur tegenover Day-Lewis. „Daniel was van zichzelf soms al angstaanjagend. Als hij acteert komt er een soort dierlijke energie vrij.”

Day-Lewis praat niet graag meer over zijn acteren. „Daar is al zoveel onzin over geschreven.” Hij wil wel zeggen wat hem zo in de rol van Plainview aansprak: „Ik word langzaam in de baan rondom een onbekende wereld getrokken, in de levens van mensen die mij volkomen vreemd zijn. Ik probeer me te verbinden met zo iemand, zonder hem te ontmantelen. Het is al moeilijk genoeg om de persoon weer op te bouwen. Het is gecontroleerde anarchie.”

‘There will be blood’ draait vanaf 21 februari in Nederland.