Intense uitvoering van werk Feldman

Concerten: Cappella Amsterdam o.l.v. Daniël Reuss en Ives Ensemble. Morton Feldman 4-daagse. Gehoord: 7/2 en 8/2, Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Vierdaagse t/m 10/2. Info: www.muziekgebouw.nl. Radio 4: 13/2 en 27/2 20.00 NPS.

Is de muziek van Morton Feldman wel geschikt om een ‘vierdaagse’ aan op te hangen? Die vraag drong zich donderdag even op tijdens de openingsavond van de ‘Feldman 4-daagse’ van het Ives Ensemble, die nog tot morgenavond duurt.

Niet dat het artistiek of muzikaal gehalte van Feldmans composities te laag zou zijn, integendeel: juist doordat zijn werk soms zo intens is, zo ingrijpend en allesomvattend, dat je na het horen van een van zijn werken gewoon nog niet klaar bent voor nóg meer muziek.

Cappella Amsterdam bereikte in For Stefan Wolpe (1986) en Rothko Chapel (1971) een uitzonderlijke graad van concentratie, ingetogenheid en warmte. For Stefan Wolpe duurt een ruim half uur, en er gebeurt in die tijd opvallend weinig: zacht geneuriede koorpassages worden afgewisseld met nóg zachtere chromatische patroontjes op twee vibrafoons.

Ontwikkeling is er nauwelijks: wat kleine variaties, een verlenging of verkorting van de blokjes, dat is het. En toch is elke seconde uniek, betekenisvol en bijzonder, alleen al door de wijze waarop de stilte die de muziek omhult, voelbaar wordt gemaakt.

Hoe kon het anders, dan dat Schuberts Rondo in A, D438, voor viool en strijkkwartet tussen zulke meditatieve monumenten nogal triviaal klonk. Het leek wel een toneelstukje tussen de bedrijven door. Soliste Janneke van Prooijen speelde met bravoure, maar wat onzuiver.

Diepere muzikale verwantschap met Feldman was gisteren te horen, op een concert met zijn leraren en leerlingen. Allen maakten een stuk beweeglijker muziek dan hij, met het expressieve Trio in Two Parts (1963-64) van Feldmans leraar Stefan Wolpe als uiterste.

Het nieuwe A Cappella (2007) van Ivo van Emmerik bleek een veelzijdig werk, met collectieve waaierbewegingen, en een Hollands tintje in het soms krachtige koper. John Cage, wiens Thirteen (1992) klonk, bleek de enige die Feldmans belangrijkste uitgangspunt deelt: muziek waarin steeds maar van alles gebeurt, is saai.