In Fictie

In de actualiteit wordt de literatuur weerspiegeld. Deze week de parallellen tussen het mediacircus rondom Joran van der Sloot en de roman Vernon God Little van DBC Pierre.

De woorden zijn vaak gevallen, afgelopen week: trial by media. In de slipstream van de zeven miljoen kijkers naar Peter R. de Vries, misdaadverslaggever vroeg iedere zichzelf respecterende columnist, televisie-expert en jurist zich af of De Vries in zijn benadering van Joran van der Sloot, de ex-verdachte in de zaak-Holloway, niet te ver was gegaan. Een vraag die des te prangender werd toen ook de berichten kwamen over de klopjacht op Joran in Drachten, en de reacties op de Bekentenis in sommige afgeleide media (Party: ‘AFMAKEN DAT MONSTER’). Het etiket ‘volksgericht’ lag voor de hand, al vond tv-deskundige Bert van der Veer dat in de Volkskrant weer te ver gaan: ‘Ja, hallo, het is 2008. Dit is hoe de maatschappij in elkaar zit.’

De zaak ‘Peter de Vries en het volk van Nederland vs Joran van der Sloot’ herinnert in zijn uitwassen aan Vernon God Little, de debuutroman van de Australiër DBC Pierre, die in 2003 de Man Booker Prize won. De zwarte komedie over de Amerikaanse televisiesamenleving draait om een 15-jarige Texaan, die als vriend van een Mexicaans-Amerikaanse amokmaker en als enige overlevende van de moord op zijn klasgenoten onmiddellijk verdacht wordt van medeplichtigheid. Zoals de titelheld zelf al zegt, in het tierende taaltje waarin hij zijn verhaal vertelt, ‘De waarheid roest nogal snel’.

Vernon God Little heeft een alibi dat hij niet durft te gebruiken, omdat hij zich geneert voor zijn plotselinge aanvallen van incontinentie; en als hij ook nog eens weigert in te gaan op de avances van een corrupte psychiater beginnen de ‘bewijzen’ van zijn schuld zich op te stapelen.

De aandoenlijke Vernon, type grote-mond-klein-hartje, wordt vervolgens vooral het slachtoffer van de meedogenloze slijmbal Eulalio Ledesma, een televisiereparateur die de zestienvoudige moord gebruikt als een opstapje naar landelijke roem als programmamaker. ‘Lally’ slaagt er uiteindelijk in om Death Row in Texas te veranderen in een naar Big Brother gemodelleerde realityshow waarbij de kijkers de minst mediagenieke veroordeelden letterlijk mogen wegstemmen. Dat alles onder het motto: ‘Misdadigers kosten geld. Populaire televisie levert geld op. Misdadigers zijn populair op tv. Voeg dat bij elkaar en simsalabim – probleem opgelost.’

‘A 21st Century Comedy in the Presence of Death’ luidt de ondertitel van Vernon God Little. In de zaak-Holloway moet je misschien spreken van ‘een 21ste-eeuwse tragedie in de aanwezigheid van televisie’. En natuurlijk zijn er andere grote verschillen. Zo is Joran van der Sloot niet bepaald het type ruwe-bolster-blanke-pit; en is zelfs Peter R. de Vries nog lang geen Eulalio Ledesma. Maar toch: wie de gebeurtenissen van de afgelopen week de revue laat passeren, kan niet anders dan DBC Pierre prijzen om zijn vooruitziende blik.

DBC Pierre: Vernon God Little. Vert. Dennis Keesmaat. €12,50.