Het favoriete boek van schrijfster Joyce Roodnat

De tien romans op de shortlist voor de verkiezing van het favoriete buitenlandse boek worden dezer weken besproken door zogeheten boekambassadeurs. Vandaag prijst schrijfster en filmkenner Joyce Roodnat Trots en vooroordeel van Jane Austen.

Drie verfilmingen zag ik van Jane Austens roman Pride and Prejudice. Nee, vier, want ik tel de verfilming van Bridget Jones’s Diary mee. Immers, schrijfster Helen Fielding parafraseerde met haar Bridget Jones Jane Austens Pride tot in de puntjes.

Dankzij die films heeft bijna iedereen weet van het weerspannige liefdespaar in het hart van de roman Pride and Prejudice (1813): Elizabeth Bennet en haar Mr. Darcy – gescheiden door het vooroordeel van het klassensysteem, en niet te vergeten door de trots in hun harde koppen; verbonden door de liefde.

Het is opvallend hoe geweldig die vier films zijn, met dank aan Austens roman, die om te beginnen voorziet in uitgekiend beschreven personages, in hoofd- maar ook in veel bijrollen. Ze zijn goudmijntjes voor de acteurs, met als hoogtepunten natuurlijk Elizabeth en Mr. Darcy. Misschien dat Laurence Olivier, in 1940, Darcy het beste heeft gespeeld. Maar Colin Firth doet weinig voor hem onder (en hij speelde Darcy zelfs twee keer, een keer als macho, een keer als nerd, beide keren onweerstaanbaar).

Ze vertellen dezelfde geschiedenis, opgediept uit een boek van bijna twee eeuwen oud. Toch maken die vier verfilmingen maken elkaar net zo min overbodig als de ene enscenering van Shakespeare’s Hamlet een volgende in de weg hoeft te zitten.

Dat alles bewijst voor mij dat Jane Austen met Pride and Prejudice een briljante roman heeft geschreven. Het boek vertelt op grandioze wijze een verhaal dat nu al decennia lang geldig blijft. Het biedt elke generatie stof tot nadenken over hoe de wereld in elkaar zit. Het analyseert hoe sociale verhoudingen kunnen dwingen en wringen. En het stelt tot onze geruststelling vast dat de liefde kan overwinnen, als je er maar in durft te geloven, zo nodig tegen je gezonde verstand in. Want gezond verstand, leert ons Jane Austen met dit boek, is het product van je milieu, je klasse en je opvoeding. Dat zijn tijdelijke gegevens en die mag je niet verslijten voor eeuwige waarden.

Eeuwig waardevol is de overtuiging dat het verstandig is om je te verbinden met een man die je vlinders in je buik bezorgt. Eeuwig waardevol is de gedachte dat het wijsheid is om voor een vrouw te kiezen die je het liefste de hele dag in je armen zou willen houden.

Stem via www.hetbesteboek.nl of schrijf naar NRC Handelsblad, Postbus 3372, 1001 AD Amsterdam, o.v.v. Beste Boek. Wie zijn stem motiveert laat hem dubbel tellen, wie een recensie schrijft vijfmaal.