‘Vogelaar is geen superwethouder’

De woningcorporaties steunen minister Vogelaar. Maar de sfeer is niet best. Hun eerdere aanbod werd door de overheid „genegeerd”.

De presentatie van het aangepaste investeringsplan van de woningcorporaties voor de 40 zogeheten Vogelaarwijken had gistermiddag niets feestelijks. In de woorden van voorzitter Willem van Leeuwen van koepelorganisatie Aedes klonk bitterheid. Bijna een jaar lang hebben kabinet en woningcorporaties met elkaar gebakkeleid over de investeringen in de door minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie, PvdA) geselecteerde probleemwijken.

Terwijl de corporaties zich een jaar geleden bereid verklaarden – onder Haagse druk – miljarden extra te investeren in leefbaarheid, maakte de overheid in hun ogen misbruik van dat vertrouwen door een greep in de kas te doen.

Van Leeuwen constateerde gisteren nog wel dat de corporaties de „ambities delen” van de minister. Maar verder maakte hij haar en de rest van het kabinet vooral verwijten. Volgens de Aedes-voorzitter heeft Balkenende IV de plannen voor de wijken vertraagd door „eenzijdige interventies”. De corporaties presenteerden in februari vorig jaar hun ‘Antwoord aan de samenleving’ met beloften over miljardeninvesteringen. Volgens Van Leeuwen is dat door de overheid „genegeerd”.

In een overzicht was door Aedes gisteren op een rijtje gezet wat er volgens de koepelorganisatie allemaal is misgegaan. Eerst was daar de aangekondigde vermogensheffing van drie miljard euro in vier jaar , die van tafel ging „als gevolg van massief protest vanuit de corporatiebranche, Woonbond en opinieleiders”. De opbrengst van de heffing was niet voor de woningsector maar om de rijksbegroting in evenwicht te brengen.

Vervolgens schortte Aedes de onderhandelingen met Vogelaar op „toen het kabinet de rijksbegroting eenzijdig rondmaakte” door de corporaties vanaf 2008 jaarlijks 500 miljoen vennootschapsbelasting te laten betalen.

In september werd alsnog een akkoord met Vogelaar bereikt over corporatie-investeringen. Maar de minister wekte volgens Aedes ten onrechte de indruk bij wethouders dat het om „een pot geld” gaat waaruit zij zonder veel moeite miljoenen kunnen halen, terwijl de corporaties juist eerst met de gemeenten over de besteding willen praten. In december weigerden de corporaties het akkoord te ondertekenen, toen de Kamer met het belastingplan instemde.

En vorige maand ontstond er weer een nieuw conflict toen Vogelaar 16 juli 2007 als peildatum noemde: plannen van voor die datum zouden niet als ‘nieuw’ geld worden beschouwd, waardoor de corporaties veel meer op tafel moeten leggen. Van Leeuwen wees er op dat het bestuur van Rotterdam – waar een partijgenoot van Vogelaar de portefeuille wonen heeft – het vóór 16 juli aangekondigde miljardenplan Pact op Zuid wel degelijk als additionele investering ziet. „En Vogelaar is geen superwethouder”, aldus Van Leeuwen. Hij suggereerde dat Vogelaar deze week in haar brief aan de gemeenten alleen maar oud geld ter beschikking stelt. „Ze heeft minder grip op de rijksuitgaven dan ik had gehoopt”, zei hij.

Van Leeuwen wil ondanks alles nog steeds met de minister aan de slag. „Wij gunnen haar van harte dat ze succes heeft.”