Makelaars zijn niet bang voor kredietcrisis

De commerciële vastgoedsector ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet. In Nederland hebben vorig jaar minder kantoren leeggestaan dan in 2006. Toch blijft de leegstand van oudere kantoren hoog.

Dat waren de conclusies van een vastgoedsymposium georganiseerd door makelaarscollectief Dynamis, gisteren op Universiteit Nyenrode.

Op 1 januari 2008 stond in Nederland 4,6 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte leeg. Dat is 6 procent minder dan een jaar eerder. In totaal werd er 1,7 miljoen vierkante meter verkocht of verhuurd, 7 procent meer dan in 2006. „Dat is een keurig niveau”, zegt Dynamis-voorzitter Jaap van Rhijn. Wel steekt het schril af bij 2006. Toen steeg het percentage van afname met 22 procent ten opzichte van het niveau van 2005. „Twee jaar geleden ging alles heel gemakkelijk”, zegt Van Rhijn. „De grote vernieuwingsslag bij bedrijven heeft toen plaatsgevonden. Nu gaat het wat kalmer aan.”

Toch is de Nederlandse vastgoedsector positief gestemd over de nabije toekomst. Van de vijfhonderd aanwezigen op het symposium leken maar enkele bezorgd over de effecten van de kredietcrisis op de vastgoedmarkt. Van Rhijn: „De stand van de reële economie is belangrijker. Zolang bedrijven willen betalen om te verhuizen en projectontwikkelaars geld kunnen vinden voor nieuwbouw gaat het goed.”

Tom Berkhout, hoogleraar vastgoed aan Nyenrode, stelde dat „de indicatoren te goed zijn om te zeggen dat het onmiddellijk misgaat.” Maar, nuanceerde hij, het blijft oppassen. Berkhout kreeg bijval van Jan Brockmeijer, directeur financiële stabiliteit bij De Nederlandsche Bank. „De gevolgen voor de Nederlandse economie zullen beperkt blijven.” Wel hield Brockmeijer een slag om de arm. „Het herstel van vertrouwen in de economie blijft cruciaal.”

Ondanks het vertrouwen in de markt blijven te veel kantoren leegstaan. Moderne panden worden snel verhuurd, maar verouderde kantoren kunnen jaren leegstaan. In 2007 is 3 procent van de leegstaande kantoren herontwikkeld. „Bedroevend”, zegt Van Rhijn. Hij waarschuwt voor verloedering op plekken waar veel kantoren leegstaan. „Het probleem is dat de eigenaren met grote vastgoedportefeuilles het nog niet voelen als één van hun panden jaren leegstaat. De financiële prikkel om te herbestemmen ontbreekt.”