Gasconflict Rusland en Oekraïne

Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom heeft opnieuw gedreigd met een gasstop naar Oekraïne wegens achterstallige betalingen voor de gaslevering. De schuld zou afgelopen maand zijn opgelopen met 500 miljoen dollar (346 miljoen euro) naar in totaal 1,5 miljard dollar. Op de Russische televisiezender Vesti zei een woordvoerder gisteren: „Als de Oekraïense regering maandag niet in staat is om de situatie op te lossen, dan is Gazprom genoodzaakt om een deel van de levering stil te leggen.”

Gazprom zou alleen de extra gastoevoer stopzetten die dient ter compensatie van het wegvallen van leveranties uit Centraal-Azië wegens extreme koude. Oekraïne importeert een deel van zijn gas uit die regio. In totaal zou de toevoer met een kwart dalen.

In 2006 draaide Gazprom de gaskraan naar Oekraïne ook al dicht. Gazprom wilde hogere tarieven invoeren, maar Oekraïne weigerde daarmee akkoord te gaan. In Europa werd het incident uitgelegd als politieke druk van het Kremlin, dat de facto Gazprom controleert. Het Kremlin zou de voormalige sovjetstaat Oekraïne willen straffen voor haar recente toenadering tot Europa en de Navo. In Zuid-Europa leidde de gasstop in Oekraïne tot grote problemen: 80 procent van het Russisch gas dat Europa importeert wordt over Oekraïens grondgebied vervoerd.

Sindsdien is Europa verwikkeld in discussie over de afhankelijkheid van Russisch gas. Europa importeert 25 procent van zijn gas uit Rusland. De angst bestond dat het Kremlin Gazprom als een politiek instrument zou gebruiken, en Europa naar haar pijpen kon laten dansen door te dreigen met een gasstop.

Volgens Gazprom is de gasstop geen bedreiging voor de Europese energievoorziening. Het Oekraïense gasbedrijf Naftogaz zei in een reactie tegen persbureau Bloomberg dat de beschuldigingen onterecht zijn. Het bedrijf zou minder gas hebben ontvangen dan beloofd, waardoor er geen sprake was van achterstallige betalingen.

Volgende week ontmoeten de Russische en Oekraïense president elkaar in Moskou. De verwachting is dat stevige energieonderhandelingen plaats zullen vinden.