Arme Randstad heeft heel snel hulp nodig

Deze zomer wil het kabinet een alomvattende visie op de Randstad presenteren. Burgers kunnen meepraten over een aantal scenario’s voor de nabije toekomst.

Arme Randstad. Al enkele jaren daalt de positie van de agglomeratie op de lijst met meest concurrerende regio’s. Al jaren is er te weinig ruimte om woningen te bouwen, bedrijvigheid te stimuleren, natuur en recreatiegroen te reserveren, de files op de snelwegen aan te pakken, én de lage polders ‘klimaatbestendig’ te maken. De Randstad kachelt achteruit, zo is de heersende mening onder bestuurders en deskundigen.

Minister Cramer (VROM, PvdA) heeft nu de Week van de dialoog uitgeschreven. Vanaf vandaag organiseert het kabinet in drie steden gesprekken met belanghebbenden, bedrijven, en burgers over hoe de Randstad er over ruim dertig jaar uit zou moeten zien. Zoals minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat, CDA) burgers oproept zo veel mogelijk ideeën te spuien om files tegen te gaan, zo wil minister Cramer alle mogelijke ideeën over de toekomstige inrichting van de Randstad horen. Zodat komende zomer het kabinet een definitieve, allesomvattende visie op de Randstad zal kunnen geven.

Onder het motto ‘Naar een duurzame en concurrerende Europese topregio’ mag iedereen zijn zegje doen over de „aantrekkelijke plek om te wonen en te werken voor mensen met uiteenlopende leefstijlen” die de Randstad in 2040 moet zijn. Dit onder de uitdrukkelijke voorwaarden dat de Randstad én goed bereikbaar is, én bestand tegen veranderingen in het klimaat, „die leiden tot zeespiegelstijging, hogere rivierstanden en perioden van droogte”.

Wie inspiratie wil opdoen, kan naar een tentoonstelling die in zes steden te zien is, en ook op internet. Voor de expositie hebben ontwerpers een reeks scenario’s gemaakt volgens welke de Randstad zich zou kunnen ontwikkelen. Overdreven scenario’s, veelal.

De eerste scenario’s zijn die van een Randstad met veel groen en water, waarin grote meren zijn aangelegd, alsmede parken, bossen, buitenplaatsen en ‘zwerflandschappen’.

De tweede reeks scenario’s is die van een Randstad die net als nu langzaam maar zeker wordt volgebouwd, zij het dat er straks véél scherpere keuzes worden gemaakt, met een scherpere scheiding tussen de volle, compact gebouwde stad en het open, toegankelijk gemaakte platteland, en belangwekkende, typisch Nederlandse natuurgebieden.

In de derde reeks scenario’s, op deze pagina’s afgebeeld, wordt de Randstad gezien als een ‘netwerk’ voor wonen en werken.

In de eerste variant, De Spin, draait het allemaal om de hoofdstad Amsterdam. Want je kunt wel voortdurend spreken over de Randstad als geheel, maar in de praktijk is het toch vooral Amsterdam dat internationaal aantrekkelijk is, met z’n culturele en financiële centrumfunctie, en met Schiphol natuurlijk. En waar er vroeger nogal eens een angst was voor ‘de grote stad’, en de uitbreiding van grote steden nogal eens werd geremd door de vorming van ‘groeisteden’, daar zijn steden inmiddels populair geworden, als ‘magneet’. Zie Barcelona. Zie Praag. Zie Amsterdam. Wie de Randstad op die manier bekijkt, stuurt z’n internationale gasten niet naar Eindhoven als ‘de provincie’ maar noemt het ‘Amsterdam-Zuid’, met supersnelle verbindingen naar de hoofdstad zelf.

In de tweede variant wordt de westflank van de Randstad als ‘ruggegraat’ gezien; de strook waar de meeste mensen wonen, tussen Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Díe westflank zou je verder moeten verstedelijken en daartoe zou dan vooral de stad Leiden moeten worden opgewaardeerd. Langs deze strook tussen Amsterdam en Rotterdam kan vervolgens een tweede infrastructurele as komen, behalve de snelweg A4, met daartussen, als sporten in een ladder, dwarsverbindingen. Met uitlopers naar eilanden voor de kust, wellicht.

Lees meer over de plannen, de data van de discussies en de tentoonstelling op www.vrom.nl/randstad2040