Spiritueel leraar van The Beatles en Clint Eastwood

Maharashi Mahesh Yogi werd bekend door ‘transcendente meditatie’.

Wereldwijd houden vijf miljoen mensen zich daarmee bezig.

Indiase religieuze Maharishi op 91-jarige leeftijd overleden in zijn klooster te Vlopdrop. Aanhangers komen aan. Foto Dierk Hendriks WFA01:MAHARISHI YOGI OVERLEDEN:DEN HAAG;06FEB2008- ***ARCHIEFFOTO 21SEP2001***- Maharishi Mahesh Yogi, de leider van de Transcendente Meditatie-beweging, is overleden. Hij was 91 jaar oud. Foto: Maharishi Mahesh Yogi, grondlegger van de transcedente meditatie. op zijn thuisbasis in Vlodrop. WFA/ab/str. Peter Wijnands WFA WFA

Voor de naar geestelijk voedsel snakkende popmusici van de jaren zestig en zeventig was hij de belichaming van de hoog gewaardeerde oosterse spiritualiteit. Maharishi Mahesh Yogi onderwees onder meer The Beatles, de zanger Donovan en groten uit de filmwereld als de acteurs Mia Farrow en Clint Eastwood en regisseur David Lynch. Zij lieten zich in witte gewaden en behangen met bloemenkransen fotograferen naast de goeroe met zijn golvende witte baard.

Het was de tijd waarin Indiase ashrams (religieuze communes) en heilige mannen een snel groeiende klandizie opbouwden van westerlingen die de eigen consumptiemaatschappij de rug toekeerden, al was het maar voor even. De Maharishi was één van de Aziaten die daar op inspeelden en hij had daarmee wereldwijd succes. Zijne Heiligheid stierf gisternacht, 91 jaar oud, in het Limburgse kerkdorp Vlodrop. De beweging van de grote leraar was al een tijdje over zijn hoogtepunt heen.

„Het werk van Zijne Heiligheid Maharishi Mahesh Yogi is volbracht”, liet een woordvoerder van de Beweging voor Wereldvrede gisteren weten. „Hij heeft gedaan wat hij zich had voorgenomen: de grondslagen leggen voor een vreedzame wereld.”

De Maharishi werd geboren in een hindoefamilie in Jabalpur, in de Centrale Provincies van Brits-Indië. In de jaren dertig ging hij in de leer bij een vooraanstaande goeroe (hindoeleraar) in de Indiase Himalaya. De techniek die hij onderwees, is bekend geworden als ‘transcendente meditatie’ (TM). Dat komt neer op het opdreunen van een mantra, een gewijde spreuk, gezeten in lotushouding, met gekruiste benen en samengevouwen handen. Volgens de beoefenaren helpt dat de geest kalm te houden, ook onder grote druk.

In 1959 begon de Maharishi aan een wereldtournee om bekendheid te geven aan zijn techniek. In de Verenigde Staten richtte hij de Beweging voor Spiritueel Herstel op. Na terugkeer in India opende hij een opleidingscentrum voor leraren in transcendente meditatie.

Al gauw breidde de Maharishi zijn lespakket uit met inzichten over het menselijke potentieel, waarbij hij putte uit de Bhagavad Gita, een Sanskriettekst die deel uitmaakt van het hindoe-epos Mahabharata. Hij noemde deze tekst het „yogageschrift bij uitstek, dat in theorie en praktijk uitlegt hoe een mens tot de hoogste trap van bewustzijn komt”.

Het succes van de Maharishi laat zich verklaren uit de opbeurende kern van zijn boodschap: Leven is een zegen. De mens is geboren om te genieten. In iedereen schuilt een onbegrensd reservoir aan energie, intelligentie en geluk. In 1973 opende hij de Internationale Universiteit Maharishi in Santa Barbara, Californië, die later verhuisde naar Iowa en werd omgedoopt tot Internationale Maharishi Hogeschool voor Management.

Een hoge graad van bewustzijn was een voorwaarde voor vrede in de wereld. Voor verbreiding van dat inzicht was veel geld nodig en de inzamelingsacties hadden groot succes. Hij bouwde een zakelijk imperium op, van kruidenmiddelen tot vastgoed.

Het hoofdkwartier van de Internationale Beweging voor Vrede verhuisde in 1990 tot verrassing van de volgelingen naar het Limburgse Vlodrop. Waarom? In een interview met NRC Handelsblad in 1992 zei de Indiase goeroe daarover: „Alles begint bij de basis. Nederland ligt onder de zeespiegel, waar zich de basis van de wereld bevindt.” Vorige maand gaf de Maharishi zijn positie als voorganger op. Hij trok zich terug ‘in de stilte’.

Lees meer over de Maharishi Mahesh Yogi op: www.maharishi.org/