Gewetensbezwaren? Dan geen subsidie

Nederlandse boeren die hun kalveren principieel niet oormerken, mogen niet langer steun uit Brussel krijgen. „Verburg verschuilt zich achter de Europese Commissie.”

Oormerken, of je wordt gekort. Zo vatten de ongeveer dertig Nederlandse oormerkweigeraars de afschaffing van de bedrijfstoeslag op. De veehouders hebben principiële bezwaren tegen het aanbrengen van de gele flappen in kalveroren, zoals de Europese Commissie van de boeren eist.

De veehouders vinden dit dieronvriendelijk en staan geregistreerd als principiële gewetensbezwaarden bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Sinds 1998 mogen ze hun vee officieel op een alternatieve wijze registreren. Dat gebeurt via DNA van moederkoe en kalf in combinatie met een kleurenfoto. Registratie is nodig om koeien bij dierziektes te kunnen identificeren.

De boeren zijn woedend over een brief van minister Verburg (LNV, CDA) die ze onlangs kregen. Daarin staat dat ze worden gekort op hun directe inkomenssteun, omdat ze niet aan alle ,,randvoorwaarden’’ van Brussel voldoen. De korting kan oplopen tot 100 procent. Verburg schrijft dat de runderen overeenkomstig de Europese regelgeving geïdentificeerd en geregistreerd moeten zijn. Dus met de gele oormerken.

De Europese Commissie accepteert geen alternatieve wijze van registratie, stelt de bewindsvrouw. De alternatieve identificatie- en registratiemethode heeft alleen nationale betekenis. Ze schrijft verder dat de oormerkregeling ,,opzettelijk niet wordt nageleefd.’’

Biologisch veehouder Thom de Groot uit Grou strijdt al vanaf begin jaren negentig tegen de oorflappen. Hij is een van de gewetensbewaarden en vindt het ,,beschamend’’ dat zijn bedrijf nu wordt gekort.

De toeslag kregen de boeren vanaf 2006. Het scheelt hem ongeveer 4.000 euro op jaarbasis. ,,Verburg heeft de mond vol van duurzame landbouw, maar wij als diervriendelijke en extensieve veehouders worden financieel uitgekleed. Wij hebben altijd volgehouden om onze dieren niet te verminken met oormerken. Ons recht op gewetensbezwaren wordt ons zo ontnomen.’’

Hij en zijn collega’s schakelen een advocaat in om het besluit terug te draaien. Verburg verschuilt zich bovendien achter de Europese Commissie, weet De Groot. ,,Europa geeft ons land de ruimte om met een eigen oplossing te komen voor gewetensbezwaarden.’’ Hij wijst erop dat Europese richtlijnen in verschillende landen verschillend worden uitgevoerd. ,,In Duitsland bijvoorbeeld mag je vaste mest op onverharde grond opslaan. In Nederland is dat verboden. In Duitsland mag je drijfmest niet injecteren, terwijl dat in ons land juist moet.’’

Ook veehouder Roelof Boschloo uit Almen is verontwaardigd over de maatregel, die volgens hem zonder enig overleg wordt aangekondigd. ,,Dit is pure chantage. Wij worden zo onder druk gezet onze dieren te oormerken.’’

Hij heeft een melkveehouderij annex zorgboerderij van 35 melkkoeien en 55 stuks jongvee. Zijn dochter en schoonzoon bestieren een zorgafdeling voor onder andere lichamelijk gehandicapten. ,,We hebben net voor tonnen geïnvesteerd, dus deze toeslagen kunnen we niet missen.’’

Anderhalf jaar lang prikte hij de oormerken in de oren van zijn klaveren. ,,Dat is verre van diervriendelijk. Het moet binnen drie dagen gebeuren. De tang die je gebruikt veroorzaakt een wond en geeft irritatie. Kalveroortjes zijn niet gemaakt om als uithangbord te dienen.’’

Net als De Groot vindt hij dat Verburg zich achter Brussel verschuilt. ,,Het geld is er wel. Het is een kwestie van willen.’’ Het zou volgens De Groot gaan om ongeveer 70.000 euro voor alle oormerkweigeraars. ,,Dus zoveel geld is dat niet op een begroting van miljoenen.’’

Het PvdA-Tweede Kamerlid Luts Jacobi en de Friese PvdA-gedeputeerde Anita Andriesen hebben de oormerkweigeraars steun toegezegd. Volgens Jacobi kan boeren geen nationaal alternatief aangeboden worden, om ze vervolgens uit te sluiten van Europese steun. ,,Dan moet je die boeren uit je eigen portemonnee betalen.’’ Ze ziet de kwestie als aanleiding om de eisen voor registratie aan te scherpen. ,,Als je geen fraude in dierenhandel wilt, moet het identificatiesysteem waterdicht zijn. Zoek een nog beter systeem, misschien chips en compenseer deze veehouders tot die tijd.’’

Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw beklemtoont dat het alternatief slechts nationaal erkend wordt. Hij verklaart dat bij controles op inkomenssteun, bleek dat de boeren niet aan de reguliere identificatie- en registratiemethode voldeden. ,,Dan krijg je geen Europese steun.’’ Het ministerie kan de veehouders niet zelf compenseren, omdat dit zou worden opgevat ,,als staatssteun’’, stelt hij.