‘En het is heel betaalbaar, zal ik het doen?’

Van gouden nog te bouwen villa’s in India tot sloop in Crooswijk. Art Rotterdam laat kunst met een verhaal zien. Galeries zijn tevreden. „Die heb ik een week vóór de beurs al verkocht.”

Een bezoekster bekijkt de installatie ‘De ridder van het geheugen’ van Jeanne van Heeswijk over de sloop van de Rotterdamse wijk Crooswijk. Foto NRC Handelsblad, Vincent Mentzel RAM galerie met het project '" DWAALLICHT" van Jeanne van Heeswijk op ART Rotterdam 2008. foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Rotterdam, 6 februari 2008 Mentzel, Vincent

De Amsterdamse galerie ZINGERpresents pakte het dit jaar eens anders aan. De galerie wilde wel meedoen aan de kunstbeurs Art Rotterdam maar had geen zin om, zoals altijd, een stand te huren en daarin de gebruikelijke verkoopbare kunstwerken op te hangen. Dus kwamen er vier piepjonge knullen uit Londen over die samen de rockband Ginger Bread Men vormen. En zo kwam het dat het kunstpubliek gisteren, tijdens de opening van Art Rotterdam, schuchter stond te applaudisseren voor een Brits gitaarbandje.

Zou het een trend zijn, dat popgroepen hun platen door galeries laten uitbrengen en op kunstbeurzen presenteren? Niet eens zo’n gekke gedachte, want is een single eigenlijk niet gewoon een kunstwerk in oplage? De Ginger Bread Men speelden gisteren op een podium dat door kunstenaar Graham Hudson ingenieus uit houten pallets en monitoren was opgebouwd. Zo’n optreden kun je met recht een performance noemen.

De verrassende openingsact is typerend voor het experimentele karakter van Art Rotterdam. Want hoewel dit alweer de negende editie is, blijft de beurs een jeugdig karakter houden. Zo’n 75 galeries tonen er een actueel aanbod van hedendaagse kunst, en dit jaar zitten daar opvallend veel hippe galeries uit het buitenland tussen. De sfeer op de beursvloer is als vanouds gemoedelijk. In tegenstelling tot veel andere kunstbeurzen ontbreekt het op Art Rotterdam aan poeha – al wordt er op de opening natuurlijk wel overvloedig champagne geschonken.

Veel galeries hebben hun presentaties zo laagdrempelig mogelijk gehouden. Korte zaaltekstjes geven uitleg en de prijzen hangen vaak direct naast de kunstwerken, inclusief de maandelijkse termijnen van de Kunstkoopregeling. Verspreid over drie jaar blijkt een schilderij van Vittorio Roerade (bij Galerie Ramakers) een koopje.

Dat de zaken ondanks de haperende economie buitengewoon goed gaan, merk je aan alles. De beurs is nog net open, maar bij Galerie Gist hangt er al een rode stip naast een prachtig schilderij met kroonluchters van Marjolijn de Wit. „Die heb ik een week vóór de beurs al verkocht”, zegt galeriehouder Herman Lijftogt. „Het wordt steeds gekker. Verzamelaars horen dat je naar Art Rotterdam gaat en vragen: ‘wat ga je laten zien?’ Vervolgens komen ze het alvast kopen.” Het heeft iets dubbels, zegt Lijftogt. Fijn dat kunst zo goed verkoopt, maar een kunstenaar wil toch vooral dat zijn werk gezien wordt. Vandaar dat hij het verkochte doek van De Wit toch een ereplaats heeft gegeven.

De echte verzamelaars herken je onmiddellijk. Die lopen gehaast tussen de stands door, vaak met gretige blik in de ogen. „Ik ga gauw verder, voordat er al iets weg is”, zeggen ze tegen elkaar. In de galerie van Cokkie Snoei wordt er bij een geborduurd kunstwerkje van C.A. Wertheim druk getelefoneerd door een groepje dames. „Er is al heel veel belangstelling voor”, zegt een van de vrouwen in de hoorn. „En het is heel betaalbaar. Zal ik het maar gewoon doen?”

Kunsthandelaar Willem Baars investeerde in een installatie die de Indiase kunstenaar Anant Joshi speciaal voor Art Rotterdam heeft gemaakt. Aan de donkere wanden hangt een vijftiental duizelingwekkende goudkleurige schilderijen, volgeplakt met uitgeknipte foto’s van gebouwen. Het zijn virtuele huizen, die volgens de folders van projectontwikkelaars het toekomstige India zullen gaan vormgeven. Maar volgens Joshi beloven ze gouden bergen. De schilderijen kosten 40.000 euro per stuk en zijn allemaal al voor de opening van de beurs verkocht, aan collecties in Nederland, India en Engeland. Ook de grote Charles Saatchi was geïnteresseerd, zegt Baars. „Maar hij was te laat. De verzamelaars zijn op dit moment ongelofelijk eager.”

Niet alles op Art Rotterdam draait om verkoopbaarheid. Van Galerie RAM kreeg Jeanne van Heeswijk de vrije hand om de aandacht te vestigen op de Rotterdamse volkswijk Crooswijk, die op dit moment gesloopt wordt. Uit een luidspreker klinkt een stem die protesteert tegen de afbraak van de sociale woningbouw, aan de muur hangt een monitor waarop buurtbewoners verhalen vertellen. „Het hele gebied wordt in de uitverkoop gedaan”, zegt Van Heeswijk. Ze hoopt dat het Rotterdams Historisch Museum de installatie wil overnemen. „Ze mogen het zo hebben.”

Cruise Terminal Rotterdam, Wilhelminakade 699. T/m 10 febr. Do-vr 13-18u, za-zo 11-19u. Inl.: www.artrotterdam.comMorgen in CS: Art Rotterdam Lezing van Janneke Wesseling