Capabele kandidaten

Gisteren zijn er niet alleen harde resultaten geboekt. De presidentskandidaten die Super Tuesday hebben overleefd, wekken ook nieuwe verwachtingen. Iedere kandidaat zal de uitslagen van Super Tuesday, de grootste veldslag van de Amerikaanse voorverkiezingen in 24 deelstaten tegelijk, in zijn of haar voordeel proberen uit te leggen.

Geen van beide partijen kan intussen formeel een winnaar aanwijzen. De 71-jarige senator John McCain komt het verst. Hij is nu de favoriete kandidaat van de Republikeinen. Met zijn overwinningen in het zuiden heeft de orthodoxe christen Mike Huckabee dinsdag de kansen van de andere tegenkandidaat Mitt Romney ondermijnd en zijn eigen uitgangspositie versterkt voor een mogelijk vicepresidentschap. Bij de Democraten ligt de strijd daarentegen nog open. Clinton heeft de meeste stemmen verzameld. Maar Obama heeft de wind mee. Maandenlang lag hij achterop in de peilingen. Nu voert hij een gelijkwaardige strijd met Clinton.

Dit open karakter van de race is gunstig voor de Amerikanen die komende maand in de resterende deelstaten moeten stemmen. Zij kunnen nog een echte keuze maken. Die gaat overigens vooral over personen. Bij voorverkiezingen is het karakter van de kandidaten belangrijker dan de politieke kwesties waar zij zich over uitspreken. De Amerikanen beseffen dat ze een staatshoofd kiezen, iemand die koningin en premier tegelijk is. Vandaar dat de verwachting of iemand sterk genoeg is om te winnen zo belangrijk is. Kandidaten kunnen nog zulke slimme ideeën hebben, ze moeten ook in staat zijn om ze uit te voeren. Ze moeten tevens crisisbestendig zijn.

Dat zijn eigenschappen die los staan van ideologie. Amerikanen zijn namelijk moe van ideologische scherpslijperij. Pas bij de finale dit najaar tussen de Republikeinse en Democratische kandidaten komen politieke kwesties aan de orde.

De winst van de eigenwijze McCain zegt veel over de deplorabele staat van de Republikeinse partij sinds het presidentshap van Bush. Zijn ideeën staan namelijk haaks op de Republikeinse orthodoxie. Hij stemde tegen belastingverlaging. Hij wil een einde maken aan het martelen van krijgsgevangenen. En hij steunde de legalisering van illegale immigranten. McCain is wel het meest geporteerd voor eenzijdig optreden van de Verenigde Staten, zij het niet zo autistisch als president Bush. Als senator en als voormalig krijgsgevangene in Noord-Vietnam heeft hij de meeste internationale ervaring van alle kandidaten. Komend weekeinde woont hij het jaarlijks overleg in München over de NAVO bij. Amerika moet met bondgenoten samenwerken want het heeft te weinig geld om alles alleen te doen.

Na Super Tuesday weten we hoe dan ook dat er drie capabele kandidaten op kop liggen. McCain en Clinton hebben de meeste politieke ervaring. Obama is het minst bekend, maar bezit overtuigingskracht. Dat alles is goed nieuws. Het gaat immers slecht met Amerika. De komende president heeft dus weinig te vergeven en veel te doen.