Werk van leraar The Beatles en David Lynch is volbracht

Maharashi Mahesh Yogi is vannacht op 91-jarige leeftijd overleden in het Limburgse Vlodrop. „Hij heeft gedaan wat hij zich had voorgenomen.”

Voor de naar geestelijk voedsel snakkende popmusici van de jaren zestig en zeventig was hij de belichaming van de hoog gewaardeerde oosterse spiritualiteit.

Maharishi Mahesh Yogi onderwees onder meer The Beatles, de zanger Donovan en groten uit de filmwereld als de acteurs Mia Farrow en Clint Eastwood en regisseur David Lynch. Zij lieten zich in witte gewaden en behangen met bloemenkransen fotograferen naast de goeroe met zijn golvende witte baard.

Het was de tijd waarin Indiase ashrams (religieuze communes) en heilige mannen een snel groeiende klandizie opbouwden van westerlingen die de eigen consumptiemaatschappij de rug toekeerden, al was het maar voor even. De Maharishi was één van de Aziaten die daar op inspeelden en daarmee wereldwijd succes hadden. Zijne Heiligheid stierf vannacht, 91 jaar oud, in het Limburgse kerkdorp Vlodrop. Dat zal hooguit een schokje van ontroering hebben veroorzaakt bij mensen van middelbare leeftijd, want de beweging van de grote leraar is al een tijdje over zijn hoogtepunt heen.

„Het werk van Zijne Heiligheid Maharishi Mahesh Yogi is volbracht”, liet een woordvoerder van de Beweging voor Wereldvrede vanochtend weten. „Hij heeft gedaan wat hij zich had voorgenomen: de grondslagen leggen voor een vreedzame wereld. Nu wordt de leraar met open armen ontvangen in de hemel.”

De Maharishi heeft nooit veel verteld over zijn jonge jaren; in het verleden was hij niet geïnteresseerd. Hij werd geboren in een hindoefamilie in Jabalpur, in de Centrale Provincies van Brits-Indië. In de jaren dertig ging hij in de leer bij een vooraanstaande goeroe (hindoeleraar), de Shankaracharya (geestelijk leider) van Jyotir Math, in de Indiase Himalaya. De techniek die hij onderwees, is bekend geworden als ‘transcendente meditatie’ (TM). Dat komt neer op het opdreunen van een mantra, een gewijde spreuk, gezeten in lotushouding, met gekruiste benen en samengevouwen handen. Volgens de beoefenaren de helpt dat de geest kalm te houden, ook onder grote druk.

In 1959 begon de Maharishi aan een wereldtournee om bekendheid te geven aan zijn techniek.

In de Verenigde Staten richtte hij de Beweging voor Spiritueel Herstel op. Na terugkeer in India opende hij een opleidingscentrum voor leraren in transcendente meditatie in Rishikesh.

Al gauw breidde de Maharishi zijn lespakket uit met inzichten over het menselijke potentieel, waarbij hij putte uit de Bhagavad Gita, een Sanskriettekst die deel uitmaakt van het hindoe-epos Mahabharata. Hij noemde deze tekst het „yogageschrift bij uitstek, dat in theorie en praktijk uitlegt hoe een mens tot de hoogste trap van bewustzijn komt”.

Het succes van de Maharishi laat zich verklaren uit de opbeurende kern van zijn boodschap: Leven is een zegen. De mens is geboren om te genieten. In iedereen schuilt een onbegrensd reservoir aan energie, intelligentie en geluk. In 1973 opende hij de Internationale Universiteit Maharishi in Santa Barbara, Californië, die later verhuisde naar Iowa en werd omgedoopt tot Internationale Maharishi Hogeschool voor Management.

Een hoge graad van bewustzijn was een voorwaarde voor vrede in de wereld. Voor verbreiding van dat inzicht was veel geld nodig en de inzamelingsacties hadden groot succes. De leraar bouwde een zakelijk imperium op, van kruidenmiddelen en cosmetica tot vastgoed.

Het hoofdkwartier van de Internationale Beweging voor Vrede verhuisde in 1990 naar het Limburgse Vlodrop. Vorige maand gaf de Maharishi zijn positie als voorganger op. Hij trok zich terug ‘in de stilte’.