Wat doen ‘Hofleveranciers’ en ‘Koninklijke’ bedrijven?

Ivo Salters, eerstejaarsstudent industrieel ontwerpen, komt in zijn woonplaats Delft weleens langs de voormalige Koninklijke Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek. „Ik vroeg me af welke bevoegdheid of welk privilege bedrijven of instellingen krijgen zodra ze ‘Koninklijk’ worden genoemd?”

Sinds de Stichting Koninklijk Verbonden vorig jaar failliet ging nadat de oprichter „de boel getild” had, houdt de Stichting Hofleveranciers in Nederland het predicaat ‘Koninklijk’ voorlopig in ere, vertelt secretaris M.R. van der Krogt. Zo veel verschil tussen een Koninklijke onderneming of een Hofleverancier is er overigens niet.

Beide onderscheidingen leveren geen extra voordelen op; het zijn privileges op zich, een persoonlijke pluim van Hare Majesteit voor bewezen kwaliteit, soliditeit, continuïteit en integriteit. Koninklijke ondernemingen opereren internationaal en omvatten minimaal honderd menskrachten. Hofleveranciers zijn kleinere, binnenlandse bedrijven, aldus Van der Krogt.

De eerste Koninklijke instellingen van Staat werden benoemd door Lodewijk Napoleon Bonaparte, broer van Napoleon en vorst van het voormalige Koninkrijk Holland (1806-1810). Koningin Beatrix heeft in haar regeerperiode zeker 434 keer gebruik gemaakt van haar ‘Koninklijk prerogatief’, zo staat in de jubileumuitgave 200 jaar Hofleveranciers in de Lage Landen (2007).

Aan het hof leveren Koninklijke ondernemingen en Hofleveranciers alleen nog bij uitzondering. De geldende criteria staan op de site hofleverancier.nu. Bedrijven moeten onder meer Nederlands zijn, en minimaal honderd jaar oud, of bijvoorbeeld hun 100- of 125-jarig jubileum vieren. Ook moet de onderneming ‘onberispelijk’ zijn en in de sector ten minste in de regio een ‘vooraanstaande plaats’ innemen.

Jaarlijks komen zo’n tachtig aanvragen binnen, waarvan de koningin slechts „15 à 20 procent” goedkeurt, volgens Van der Krogt. Dienstverlenende instanties zijn sowieso uitgesloten. „Denk aan een uitvaartonderneming. Toch een beetje gek als je een lijkwagen ziet met wapenschild en de tekst ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’.”

Eppo König