Geen privatiserings- en liberaliseringsdogmaticus

Hoewel Chinees, promoveerde de nieuwe chef-econoom van de Wereldbank aan de Universiteit van Chicago.

Justin Yifu Lin (Foto AFP) CHINA OUT GETTY OUT This photo taken on March 6, 2007 shows Justin Lin Yifu being surrounded by the media in Beijing. The World Bank has named on February 5, 2008 Justin Lin Yifu, who defected from Taiwan in 1979 and rose to become a top economic strategist for communist China, its chief economist, the first time a Chinese has held the job. Lin, who graduated from Taiwan's National Chengchi University, earned his MA at Peking University in 1982 and then a doctorate in economics from the conservative University of Chicago in 1986. He has had a key role in China's economic modernization and is expected to take his positions as the global development lender's senior vice president for development economics and chief economist on May 31, replacing Francois Bourguignon, who retired as the World Bank's chief economist last year. CHINA OUT GETTY OUT AFP PHOTO AFP

Voor het eerst in de geschiedenis van de Wereldbank is niet een eminente Amerikaanse of Europese wetenschapper benoemd tot chef-econoom van dit financiële instituut, maar een Chinese hoogleraar economie. Justin Yifu Lin (55) volgt met onmiddellijke ingang de onlangs gepensioneerde François Bourguignon op, en treedt daarmee in de voetsporen van economen als Laurence Summer, Stanley Fisher en Joseph Stiglitz.

De benoeming van Lin, die gisteren is goedgekeurd door de raad van bestuur van de Wereldbank, symboliseert de positie van China in de wereldeconomie. Volgens de nieuwe president van de Wereldbank, Robert Zoellick, had al veel eerder een Chinese staatsburger in de toppositie van chef-econoom benoemd moeten worden.

De Amerikaan Zoellick pleit er ook voor dat China (én India) worden opgenomen in de G8, de groep van grootste industrielanden. De Chinese economie die de afgelopen jaren met meer dan 10 procent groeide is immers groter dan die van de meeste G8-landen.

Lin, die promoveerde aan de Universiteit van Chicago, is verbonden aan de Universiteit van Peking en is tevens directeur van een onderzoeksinstituut. Ook treedt hij op als adviseur van de Chinese regerings- en partijautoriteiten.

Hij geldt als een van de belangrijkste specialisten op het gebied van rurale ontwikkeling. In 1986 liep hij stage bij de Wereldbank, nadat hij als een van de eerste Chinezen was gepromoveerd aan een Amerikaanse topuniversiteit.

Lin, die zich sindsdien in het buitenland Justin noemt, is in China vooral bekend als een van de legerofficieren die in 1979 hun geboorte-eiland Taiwan verruilden voor de Chinese volksrepubliek. Hij deserteerde uit het leger en zwom van het eiland Kinmin naar de provincie Fujian. Dat is stof voor een heldenepos in de Chinese media, maar zelf wil Lin daar niet veel over kwijt. Het verhaal wil dat hij basketballen gebruikte om zich tijdens de overtocht drijvend te houden.

De nieuwe chef-econoom van de Wereldbank heeft zich tot nu toe niet laten kennen als een warm pleitbezorger van het vrije kapitalisme. Niet de vrije markt is volgens hem bepalend voor de vraag of een land zich succesvol en duurzaam ontwikkelt tot een moderne economie, maar de kwaliteit van de overheid. De overheid is in het economische ontwikkelingsproces de bepalende factor.

Lin zegt geen dogmatische voorstander te zijn van privatisering en liberalisering van markten of van strikt fiscaal beleid. In de Chinese media zegt hij een bewonderaar te zijn van de Chinese leider Deng Xiaoping, die dertig jaar geleden de economische ontwikkeling van China in gang zette.

Deng verwoordde dat economische pragmatisme met de beroemde uitspraak dat „de rivier overgestoken moet worden door de stenen aan te raken”. Met andere woorden geleidelijk aan, stap voor stap.

Het Chinese model – stormachtige economische ontwikkeling zonder democratisering van de samenleving – is volgens Lin zeer leerzaam, maar moet niet dogmatisch elders worden toegepast, ook niet in Afrika, het continent waar zowel China als de Wereldbank zeer actief zijn.

Hoe Lin denkt over de relatie tussen economische ontwikkeling en democratie, mensenrechten en de invoering van een onafhankelijke rechterlijke macht is niet bekend, want hij heeft over deze samenhang – die fundamenteel is in de filosofie van de Wereldbank – tot nu toe niet geschreven of gesproken.