Anne Frank zingt, mag dat?

Op 28 februari gaat in Madrid een musical over Anne Frank in première.

De nadruk ligt op het optimistische karakter van het dagboek.

De Cubaanse Isabella Castillo (midden), die Anne Frank speelt. Foto Reuters Cuban actor Isabella Castillo (C), who plays the role of Anne Frank, performs with fellow actors during a media rehearsal of the musical "Anne Frank: A Song to Life" in Madrid February 4, 2008. REUTERS/Susana Vera (SPAIN) REUTERS

De boom achter haar onderduikadres in Amsterdam mag niet worden gekapt, vinden beschermers van de nagedachtenis van het meisje dat het bekendste slachtoffer is van de jodenvervolging. Maar mag het leven van Anne Frank wél als een ‘lichte’ musical in het theater worden opgevoerd?

Over die vraag is internationale ophef ontstaan naar aanleiding van de aanstaande première van Ana Frank – Un Canto a la Vida (‘Anne Frank – een lied op het leven’) van de Spaanse schrijver Rafael Alvero op 28 februari in Madrid.

Voor alle duidelijkheid: de opvoering gaat vooralsnog door. Maar Spaanse commentatoren breken zich het hoofd over de vraag of een musical wel een gepaste kunstvorm is om de verschrikkingen van de oorlog tot leven te brengen. En het Anne Frank Fonds in Bazel, dat de officiële rechten bezit van het Dagboek van Anne Frank, is fel gekant tegen de uitvoering. „Het is een verdrietig verhaal dat een te glamoureus spektakel zou worden”, aldus een woordvoerder.

Anne Franks neef Buddy Elias, de inmiddels 82-jarige beheerder van het Zwitserse fonds dat is opgezet door Anne’s vader Otto Frank, heeft het script afgewezen. „Hij kon zich er niet in vinden”, aldus fondsbestuurder Christopher Knoch uit Bazel. „De vrolijkheid met zang en dans past niet bij het verhaal van een meisje dat de dood vindt in een concentratiekamp. Als acteur kon Buddy het stuk op waarde schatten. Hij heeft er enkele malen contact over gehad met producer Alvero, maar geen toestemming gegeven.”

De controverse ontstond afgelopen weekeinde na publicaties over mogelijke juridische stappen tegen de opvoering. Auteursrechtelijk is het echter lastig de opvoering van de musical tegen te houden. De Spaanse musicalversie is gebaseerd op een eigen script, dat geen letterlijke citaten uit het dagboek bevat. Gerechtelijke stappen lijken dus niet aan de orde.

Rafael Alvero, behalve schrijver ook de producent van de musical, zei „een loflied voor een jong en dapper mens gemaakt te hebben, met muziek om raciale en religieuze tolerantie te propageren”. Volgens hem ligt de nadruk op het optimistische karakter van het dagboek en heeft hij juist een „familiemusical” willen maken. De Spaanse ‘Ana Frank’, Isabella Castillo, is dertien en komt uit Cuba.

De in Amsterdam gevestigde Anne Frank Stichting heeft geen bezwaar tegen de musical. „Dat Spanje weinig kennis heeft van de Holocaust en het jodendom gaf voor ons de doorslag”, aldus Jan-Erik Dubbelman van de stichting. „We hebben de teksten op onjuistheden gecontroleerd en we maken educatieve programma’s voor Spaanse scholieren.”

Het leven van Anne Frank is eerder zonder ophef voor het theater bewerkt. In 1985 werd het stuk Yours, Anne uitgevoerd in New York, het Koninklijk Ballet van Vlaanderen bracht in 1994 met Je Anne een eerste musicalvorm. Beide baseren zich op de oorspronkelijke theateruitvoering van Frances Goodrich en Albert Hackett uit 1955. In Duitsland leest een Turkse voormalige miss-Duitsland in het theater voor uit het Dagboek.

Beluister liedjes uit en bekijk foto’s van de musical via: nrc.nl/kunst