Frankrijk stemt – zonder PS – in met EU-verdrag

Frankrijk opende gisteren de weg naar snelle goed-keuring van het nieuwe

EU-verdrag. Daarbij werd duidelijk dat de socialisten nog steeds hopeloos verdeeld zijn over Europa.

Frankrijk zal nog deze week nee-land af zijn – de status die het bijna drie jaar met Nederland deelde nadat de kiezers in beide landen in het voorjaar van 2005 per referendum nee zeiden tegen de Europese Grondwet.

Gisteren stemde het Franse Congres – de verenigde vergadering van Assemblée Nationale en Senaat – in met een grondwetswijziging die ratificatie mogelijk maakt van de opvolger van de Europese Grondwet, het Hervormingsverdrag.

De vereiste drievijfde meerderheid werd ruim gehaald: 560 stemmen vóór, 181 tegen en 152 blanco stemmen. De Franse grondwet verwijst nu expliciet naar het Hervormingsverdrag, waaronder de Europese regeringsleiders in december in Lissabon hun handtekening hebben gezet.

Na deze stap is de Franse ratificatie van het Verdrag zelf, later deze week met gewone meerderheden in Assemblée en Senaat afzonderlijk, een formaliteit geworden.

Toch gaat het ja tegen Europa niet zonder pijn. Eind vorig jaar kondigde president Sarkozy aan dat zijn land haast zou maken met de ratificatie via het parlement. Hij wilde snel de slechte nasmaak van 2005 wegspoelen.

Met de haast zit het wel goed. Van de andere lidstaten hebben tot dusver alleen Hongarije, Roemenië, Malta en Slovenië geratificeerd. Maar de slechte nasmaak bleek gisteren niet verdwenen.

Hevige ruzies maakten de afgelopen weken al duidelijk dat met name de Parti Socialiste nog altijd diep gespleten is in een nee-kamp en een ja-kamp, net als twee jaar geleden. Partijleider François Hollande vaardigde uiteindelijk de oekaze uit dat de PS-afgevaardigden blanco zouden stemmen. Officieel om te protesteren tegen het niet houden van een nieuw referendum – in de praktijk om een keuze tussen ja en nee te vermijden.

Maar dat compromis werkte maar half. Inderdaad stemden 142 socialisten blanco. Partijwoordvoerder en Europeaan Pierre Moscovici legde gisteren in de vergadering in Versailles uit dat het protest alleen de procedure voor ratificatie betrof. Tegen het verdrag zelf wilden de socialisten volgens hem „geen obstakel opwerpen”.

Maar dat was niet naar de zin van 121 partijgenoten, allemaal voorvechters van het nee in 2005: zij stemden gisteren gewoon tegen. Volgens hun aanvoerder Henri Emmanuelli zint het Franse volk op wraak, nu de kans op een tweede referendum is verkeken.

En dan waren er ook nog echte ja-stemmers (32), aangevoerd door ex-minister van Cultuur Jack Lang. Zij zien het verzet tegen het Hervormingsverdrag als een poging om Europa te doen verzanden en roepen in herinnering dat Sarkozy al voor zijn verkiezing had aangekondigd voor parlementaire ratificatie van een nieuw Europees verdrag te kiezen.

Partijleider Hollande toonde zich gisteren opgelucht. Volgens hem kan het Europese geschil op links nu definitief begraven geworden. „De socialisten hebben toch wel zin hiervan af te komen. Zelfs de nee-stemmers”, vertelde hij aan dagblad Libération.

Maar zijn critici spreken van een diepe crisis in hun partij. De PS slaagt er niet in eensgezind oppositie te voeren, en heeft nog altijd geen koers over Europa bepaald. Voor Frans links is 2005 volgens hen nog niet voorbij.