Ander betaalgedrag aan basis kredietcrisis

Aan de kredietcrisis ligt een factor ten grondslag die nog nauwelijks is opgemerkt: er is de afgelopen jaren sluipenderwijs iets veranderd in de manier waarop Amerikaanse consumenten met schulden omgaan. Die verandering maakt duidelijk hoe een keten van factoren leidde tot miljardenverliezen bij banken.

Er is veel geschreven over de rol die lichtvaardige verstrekking van hypotheken aan nauwelijks kredietwaardige huizenkopers in de Verenigde Staten heeft gespeeld. Steeds meer van die huizenkopers raakten in financiële problemen en de banken moesten vervolgens hun woningen verkopen.

Maar waaróm betalen zo veel Amerikanen hun hypotheeklasten niet meer? Kunnen ze dat niet, of willen ze het niet? Het eerste wat consumenten die in financiële problemen raakten traditiegetrouw deden was hun creditcardrekeningen laten liggen. Daarna staakten ze doorgaans de afbetalingen van hun autolening. Pas op het allerlaatst plachten ze hun huissleutels in te leveren. Zo ging het decennia lang.

Maar dit is in hoog tempo aan het veranderen. Steeds meer Amerikanen die in financiële nood raken omdat ze bijvoorbeeld hun baan verliezen, blijken eerst hun woning op te geven, terwijl ze de rekeningen voor de auto en de creditcard doorbetalen.

Hierdoor krijgen hypotheekverstrekkers sneller te maken met wanbetalers. Vroeger hadden banken alarmbellen: als iemand in problemen raakte betaalde hij zijn creditcardrekeningen niet meer. Nu levert hij meteen zijn huissleutels in. De early warning werkt niet meer.

Daar komt nog iets bij: de hypotheekverstrekker heeft de risico’s op wanbetaling doorverkocht. De belegger die het risico heeft overgenomen in de vorm van een obligatie, kent de klant niet, en heeft geen inzicht in zijn betalingsgedrag. Daarom gaat hij af op de inschatting van de risico’s door gespecialiseerde bureaus als Standards & Poor’s en Moody’s. Zij werken met wiskundige modellen over de historische omgang van consumenten met schulden. Maar ervaringen uit het verleden blijken geen garantie voor de toekomst.

Kredietcrisis: pagina 13