Moord voor één miljard

De komst van een steenrijke dame zet een heel eiland op z’n kop.

De bewoners doden de meest geliefde inwoner in ruil voor één miljard euro.

Ze zijn gezellig onder elkaar, de Gierenaren, op het eiland Gier. Centrum van de gezelligheid is Arends winkel, tevens een café. Arend „de geliefdste man van het eiland”, is juist met unanieme instemming van de bevolking tot nieuwe burgemeester benoemd. Maar de komst van een steenrijke dame zet alles op z’n kop. De Zwitser Friedrich Dürrenmatt schreef Der Besuch der alten Dame in 1956 om aan te tonen dat niemand de verleiding van het grote geld kan weerstaan. En dat iedereen z’n moraal oprekt als dat zo uitkomt.

Bij het gezelschap Els inc. is deze parabel in goede handen. Regisseur Arie de Mol weet als geen ander hoe je van een leerstuk spannend drama kunt maken. Een podium op het podium versterkt de dramatiek. De rijke dame zetelt er, met haar bizarre gevolg. Zo troont zij letterlijk boven de Gierenaren uit, als een klassieke schikgodin.

De rijke dame, die zelf van het eiland afkomstig is, belooft aan Gier één miljard euro, met als voorwaarde dat de populaire middenstander Arend wordt gedood. Als straf voor een lang geleden begane misstap. De eilandbewoners besluiten hem te veroordelen en bestellen dure spullen bij Arend, alles op krediet. De politieman, de dominee, Arends dochter: allen zijn bereid het mensenoffer te brengen.

Dat legitimeren zij met mooie woorden die aan de redes van beroemde politici doen denken. In naam van God en Gerechtigheid krijgt de moord een zedelijk fundament. Het zet de toeschouwer aan het denken: zijn niet alle misdaden uit de geschiedenis in naam van zo’n ideaal gepleegd?

Gitta Fleuren, die de rijke dame speelt, voert ijzingwekkend consequent haar wraakplan uit, maar omdat deze godin menselijke zwaktes heeft, wordt ze toch geen karikatuur. In een iets realistischer stijl speelt Jack Vecht de arme Arend. Dat doet hij mooi, met een zeurderig, zelfbedacht dialect en geresigneerd gekwelde blikken. Deze twee professionals worden omringd door een grote cast, die vooral uit markante amateurs bestaat. Met zijn krachtige en toegankelijke voorstellingen verdient Els Inc. een groter publiek.

Theater

Bezoek van een dame, van Friedrich Dürrenmatt, door Els inc.

Regie: Arie de Mol. Gezien:26/1 Fortis Theater Schiedam. Tournee t/m 29/3. Info: 010-4731543 en www.elsinc.nl ****.