Stille tentoonstelling

De catalogus van de door Nederlandse archeologen georganiseerde tentoonstelling Satricum. Trenta anni di scavi olandesi ziet er glanzend uit. Lovend zijn de voorwoorden van de Nederlandse ambassadeur in Italië en de directeur-generaal archeologie van het Italiaanse ministerie van Cultuur. Maar de tentoonstelling zelf, over dertig jaar Nederlandse opgravingen van de pre-Romeinse stad Satricum, zestig kilometer ten zuiden van Rome, heeft maar één dag geduurd en dan ook nog eens ‘illegaal’.

Oorzaak: een typisch Italiaanse bureaucratische strijd op lager niveau.

Het leek Marijke Gnade, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en leidster van de opgravingen, anderhalf jaar geleden een goed idee om ter gelegenheid van het dertigjarig jubileum eind 2007 voor het eerst een tentoonstelling op de plek zelf, in wat nu Le Ferriere heet, te organiseren.

Een met Europees geld gerestaureerde fabriek naast de vroegere akropolis was de ideale locatie om over vier verdiepingen zeshonderd opgegraven voorwerpen tentoon te stellen. Daar had ze dan wel toestemming van de gemeente en de provinciale archeologische dienst van Lazio voor nodig. In afwachting van die toestemmingen begon ze wel al van alles te regelen. De Nieuwe Kerk in Amsterdam schonk oude vitrines, bevriende collega’s schreven en vertaalden teksten voor de catalogus, de Universiteit van Amsterdam gaf geld voor de drukker en een medewerker van het Allard Pierson Museum kwam over om de tentoonstelling in te richten.

Toestemming van de provinciale archeologische dienst liet op zich wachten, maar dat gebeurt in Italië wel vaker. De dienst stelde zelfs voor om er een permanente tentoonstelling van te maken. Maar dan moest de gemeente wel haar verantwoordelijkheid nemen en de vindplaats vervolgens gaan onderhouden.

En daar zit de kneep. Het stuk land met de akropolis is door de vorige eigenaar weliswaar aan de gemeente geschonken, maar er is nooit iets officieels getekend. En dus geeft de gemeente geen geld aan onderhoud uit. Voor de provinciale archeologische dienst reden om (voorlopig?) geen toestemming voor de tentoonstelling te geven.