Rust onder AZ-publiek historisch bepaald

Bij Ajax zou de aanhang de bestuurskamer hebben bestormd, bij Feyenoord was een veldslag bij de Kuip denkbaar geweest. Maar de fans van AZ blijven gelaten onder de huidige malaise.

Supporters van AZ in november 2005 in Bulgarije, bij de uitwedstrijd in de UEFA Cup tegen Litex Lovetsj (0-2). Foto Pro Shots seizoen 2005 / 2006 , uefa cup 30-11-2005 litex lovec - az 0-2 az fans supporters Pro Shots

Opeens klonken er in het Alkmaarse stadion spreekkoren op de tribunes tegen trainer Louis van Gaal. Het was tijdens de wedstrijd van AZ tegen NAC, die de thuisploeg lange tijd winnend leek af te sluiten, maar in de slotfase door twee tegentreffers alsnog verloor (1-2). „Van Gaal rot op”, dachten velen te horen. Het klonk als vloeken in de kerk. Want in het DSB Stadion hoor je zelden een wanklank. Daar heerst immer een gezellige, enthousiaste familiaire sfeer. De oude behuizing De Hout kon met het publiek dicht op het veld nog wel eens grimmig zijn. De gloednieuwe accommodatie aan het Kooimeerplein is echt een stadion voor vader en zoon, of dochter. Maar het incasseringsvermogen houdt ook een keer op bij de nuchtere, hardwerkende Noord-Hollander. Zeker na de achtste nederlaag. Inmiddels, na Willem II zijn het er negen, tegen PSV zou het morgen weleens tien kunnen worden.

Hoewel, een negatief geluid lokte meteen weer reacties uit. „Wij hebben het kennelijk toch anders verstaan. Louis kop op! Dat is wat wij hoorden. Of was dat omdat wij al jaren trouwe supporters van AZ zijn?”, schreef de familie Dekker uit Hoogkarspel in een ingezonden brief in het NoordHollands Dagblad.

Verder op de lezerspagina toch veel kritiek op Van Gaal. Want als het slecht gaat, krijgt de trainer de schuld. Zelfs als je Van Gaal heet. „Want hij stelt de spelers op en is dus verantwoordelijk”, zegt Remco Strik, voorzitter van de supportersvereniging AZ die 3.800 leden telt.

Na de laatste thuiswedstrijd nam hij heftige reacties waar in het supportershome. „Er waren veel discussies. De één vond dat de trainer weg moet, de ander zei dat het aan de spelers ligt. Ik weet niet of het echt zal helpen als je Van Gaal ontslaat. Het is onder hem ook goed gegaan. De afgelopen vier jaar hadden we sowieso niets te klagen. We moeten volgend seizoen een nieuwe start maken.”

De trouwe AZ-fan Piet Peperkamp vindt dat Van Gaal blaam treft. Hij staaft zijn mening met argumenten. „Onder Adriaanse combineerde AZ beter. Van Gaal laat zijn spelers in vaste zones opereren. Dat maakt het wat statisch en werkt blijkbaar niet zo goed. Adriaanse gaf zijn aanvallers veel meer vrijheid.”

De hondenfokker uit Wognum, een geboren Alkmaarder, heeft al sinds 1960 een seizoenkaart. Toen nog van Alkmaar ’54, dus van voor de fusie in 1967 met FC Zaanstreek. „Een knipkaart voor een heel seizoen kostte 17 gulden 50.” De vraag of Van Gaal aan het einde van het seizoen weg moet beantwoordt Peperkamp volmondig met ja. „De spelers zijn op hem uitgekeken. Hij kan goed werken met jonge voetballers, maar slecht in de spiegel kijken. Van Gaal is soms zo teleurgesteld dat hij als een klein kind zijn fouten ontkent. Terwijl hij het wel over anderen weet te vertellen als ze wat verkeerd doen.”

Zijn mening staat lijnrecht tegenover die van Ton de Rooij. De leraar uit Langedijk geeft de buitenlandse spelers van AZ les in Nederlandse taal en verzorgt een deel van de inburgering van de nieuwkomers. „Laat Van Gaal alsjeblieft blijven”, smeekt hij bijna. „Ik heb voor hem heel veel respect. Adriaanse kon over andere spelers beschikken dan Van Gaal. Barry van Galen was een genie en Kenneth Perez zette de lijnen uit. Demy de Zeeuw is ook een goede speler, maar kan geen splijtende pass geven.”

Volgens De Rooij is veel te wijten aan de slepende affaire rondom Afonso Alves, de Braziliaan die AZ deze week andermaal niet aan zich wist te binden. „Eerst had je dat gezeur over het vertrek van Danny Koevermans (naar PSV, red.) en Shota Arveladze (naar Levante, red.). Dit alles heeft veel jongens in het elftal opgejaagd.”

Volgens De Rooij is de supportersschare nog steeds enthousiast over AZ. „Het stadionpubliek in Alkmaar ademt een fantastische familiesfeer. AZ is Altijd Zichzelf. Die slogan hier spreekt mij wel aan. De kritiek op Van Gaal vanaf de tribunes was volgens mij komisch bedoeld.”

Die onderlinge verbondenheid bij de voetballiefhebbers uit de Kop van Noord-Holland is er altijd wel geweest. Op de autoloze zondag in 1973 organiseerde de toenmalige eigenaar van de club, Klaas Molenaar, een fietstocht naar de uitwedstrijd tegen Haarlem. Zestienhonderd AZ-fans gaven gehoord aan de oproep. Zelf reed de voorganger van de huidige baas Dirk Scheringa voorop met zijn vrouw op een tandem.

De reden dat AZ veel van die positief ingestelde aanhangers heeft als De Rooij, zit volgens Strik in het feit dat de Noord-Hollanders niet vaak verwend zijn geweest. Uitgezonderd dan de periode rondom het kampioensjaar 1981. AZ is nog steeds de enige club die na DWS in 1964 de topdrie Ajax, Feyenoord en PSV naar de kroon stak in de strijd om de landstitel. Maar in de begin jaren negentig speelde AZ voor gemiddeld drieduizend toeschouwers anoniem in de eerste divisie. Dat aantal groeide pas substantieel na de promotie in 1998, mede dankzij de investeringen van Scheringa. „De rust onder het AZ-publiek heeft met de historie te maken”, meent Strik dan ook. „Dat we de laatste jaren goed meehobbelen is eigenlijk nieuw. Terwijl fans van Ajax en PSV verwend zijn geraakt door het verleden en altijd successen verwachten.” Peperkamp heeft met Alkmaar ’54 zelfs nog de tweede divisie meegemaakt. „In die beginperiode heb ik als klein jongetje achter Abe Lenstra aangerend, die toen bij Sportclub Enschede speelde, en een handtekening van hem bemachtigd.” Naar de uitwedstrijden gaat altijd maar een bescheiden legioen. Volgens Strik omdat de kosten hoog zijn, hetgeen de Noord-Hollander niet wil of kan betalen, en bij midweekse wedstrijden zitten veel supporters met hun werk. „Bovendien kun je alles op Tele2 zien.”

De huidige malaise weerhoudt Scheringa er niet van zijn AZ-familie fors uit te breiden. Hij wil de capaciteit vergroten tot 40.000 toeschouwers (nu 17.000 plaatsen). Wat er dit seizoen gebeurt zijn volgens de mecenas groeistuipen. „Het wordt straks wel erg massaal”, vreest Strik. En ook Peperkamp: „Een uitbreiding naar 25.000 tot 30.000 is volgens mij maximaal. Anders krijg je lege vakken.”