Peuters leren meer als mamma naar hen luistert

Kinderen begrijpen nieuw geleerde kennis beter als ze die daarna aan hun moeder moeten uitleggen. Psychologen van Vanderbilt Universiteit in Nashville hebben aangetoond dat mom daarvoor niet méér hoeft te doen dan geïnteresseerd luisteren (Journal of Experimental Child Psychology, oktober 2007).

Het gunstige effect van vragen wat je kind heeft geleerd, was al aangetoond, maar het was nog niet duidelijk wat het leereffect veroorzaakt. Ouders reageren, stellen vragen; het zou heel goed kunnen zijn dat bijvoorbeeld die slimme vragen het leren bevorderen en niet het uitleggen. De vraag in het huidige onderzoek was dan ook: werkt het ook als mom alleen maar luistert?

Het onderzoek – onder 54 vier- en vijfjarigen – draaide om behoorlijk moeilijke classificatie-opdrachtjes met speelgoeddieren van verschillende soorten en kleuren. Die werden in een bepaald patroon naast elkaar gelegd. Bijvoorbeeld groene sprinkhanen (A), rode bijen (B) en blauwe spinnen (C) in de volgorde ABCABC. Aan het kind de vraag: ‘welk beestje moet naast de laatste spin van het rijtje komen te liggen?’ Het kind kon kiezen uit negen verschillende beestjes (inclusief de drie soorten uit het rijtje). De meeste kinderen hadden veel hulp en uitleg nodig om de juiste keuze te kunnen maken (in dit geval de groene sprinkhaan).

Daarna moest één groep kinderen nog een keer dezelfde opdrachten doen zonder hulp. Een tweede groep kreeg er de opdracht bij om hardop uit te leggen hoe het moest. Bij al deze kinderen werd wat ze aan het doen waren op videotape opgenomen ‘om straks aan mama te laten zien’. Bij een derde groep deden de moeders mee: ze vroegen om uitleg en bleven bij hun kind zitten luisteren. Meer mochten ze niet doen, en zeker geen hints geven.

Na deze uitleg- en luisterfase moesten de kinderen opnieuw de opdrachten doen, oude én nieuwe. Vooral bij de nieuwe opdrachten scoorden de kinderen bij wie mom had geluisterd veel beter dan de andere twee groepen. En dat hadden ze zélf voor elkaar gekregen, want de moeders hadden niet geholpen. De onderzoekers denken dat de attente aanwezigheid van die vertrouwde figuur maakte dat de kinderen veel meer moeite deden het duidelijk uit te leggen, met woorden en gebaren. Met het opzienbarende leereffect. Marlies Hagers