Ook ontregelende meesterwerkjes horen bij festival

Eigenlijk hoort er op de dag dat de Tiger-Awards worden uitgereikt een deftig stuk te verschijnen over de publieksfavorieten (de tekenfilm over de islamitische revolutie in Iran, Persepolis van Marjane Satrapi staat nog steeds op 1). Of over de indrukwekkendste films (het publiek dat overdonderd en geëmotioneerd uit de zaal loopt na La graine et le mulet van Abdel Kechiche). Of op zijn minst over de grote kanshebbers in de Tiger-competitie (Wonderful Town? Fujian Blue? El cielo, la tierra y la lluvia?).

Maar laten we niet te deftig doen. Laten we het eens hebben over de films die even opflikkeren op het Rotterdams filmfestival en daarna meestal voorgoed verdwijnen, hooguit bewaard in het geheugen van enkelingen. Volgend jaar heeft iedereen het nog altijd over No Country for Old Men van de gebroeders Coen, maar wie praat dan nog over The Skyjacker? In deze film, gebaseerd op een historisch voorval, zien we een surreële vliegtuigkaping uit de jaren zeventig. Een man scheert zijn baard, trekt een net pak aan en koopt voor twintig dollar een kaartje naar Seattle. Binnen 5 minuten film zit hij in zijn vliegtuigstoel, en daar zal hij tot 5 minuten voor het eind niet meer uitkomen, terwijl de vriendelijke stewardess de ene na de andere sigaret voor hem aansteekt.

Regisseur en hoofdrolspeler van The Skyjacker, Jeff Pickett, viel gisteravond als een oude hond in slaap bij de vertoning van een andere curiositeit: Welness, het bijna-eenmansproject van Jake Mahaffy in de Tigercompetitie. Hierin klopt een wat droevige man (Jeff Clark) aan bij apothekers en particulieren met de vraag of ze geïnteresseerd zijn in de ultrageheime revitalisatiepil Welness. Hij wordt zelf als een beest behandeld door de man die boven hem staat in dit piramidespel en je ziet hem bij elke afwijzing of schoffering kleiner worden.

Zal er volgend jaar weer net zo’n ontregelend filmpje te zien zijn als de 16 minuten durende Hersenchirurg van Ömer Ali Kazma? Hierin zijn we getuige van een hersenoperatie, uitgevoerd door de beste Turkse chirurg op dit gebied. Kazma filmt het alsof hij rondkijkt in de werkplaats van een timmerman – het filmpje hoort in een reeks over vaklui. We zien de tamelijk lompe instrumenten worden klaargezet. De chirurg maakt met een handboor een perfect wak in de hersenpan en gaat dan aan de slag in de blauwgrijze massa. En intussen is de patiënte bij kennis. De chirurg laat haar namelijk tussendoor in haar vingers knippen en klappen om te zien of hij het euvel in haar brein verholpen heeft. Huiveringwekkend en briljant.

Volg de belevenissen van filmrecensenten Bianca Stigter, Peter de Bruijn en Bas Blokker op het filmfestival op nrc.nl/filmblog