Land vol windmolens en zonnepanelen

n 2011 moeten 100.000 woningen zijn uitgerust met duurzame energie. Om dat te bereiken, wordt een eerder afgeschafte subsidie op zonnepanelen weer ingevoerd.

Zonnepanelen op het flatgebouw Kruitberg in de Bijlmermeer in Amsterdam. Foto Dijkstra Zonnepanelen op en aan het flatgebouw Kruitberg in de Bijlmermeer in Amsterdam. Het gebouw werd in 1992 zwaar beschadigd door de ramp met de Boeing 747 van El-Al. Foto Dijkstra ZONNEPANELEN In alle complexen binnen de stadsvernieuwing van de Bijlmer in Amsterdam worden energiebesparende maatregelen gerealiseerd. Zoals extra isolatie van de borstweringen en daken en isolatie van de onderste woonverdiepingen. In de flats van Kruitberg wordt bovendien het gebruik van actieve en passieve zonne- energietechnieken en een warmtepomp toegepast. Dat resulteert in panelen op de daken en op de kopwanden. Op de foto een beeld van de flat met de zonnepanelen. Dijkstra bv

Bij de presentatie van de EU-klimaatplannen legde Brussel aan Nederland vorige week een verplichting op van 14 procent duurzame energie in 2020. „Dat zal nog een zware dobber worden”, reageerde minister Cramer (Milieu, PvdA). Opmerkelijk, want het kabinet streeft zelf naar 20 procent in 2020. Op dit moment zit Nederland pas aan 3 procent.

Hoe groot is de kans dat Nederland met het uitgestippelde beleid aan de EU-verplichting én aan de eigen doelstelling gaat voldoen?

In het drie maanden geleden verschenen kabinetsplan ‘Schoon en Zuinig’ staat in grote lijnen wat er de komende jaren gaat gebeuren. In 2011 moeten 100.000 bestaande woningen zijn uitgerust met duurzame energievoorzieningen. Denk aan zonneboilers (warm water op zonne-energie), warmtepompen (pomp die bijvoorbeeld warmte uit grondwater levert) en zonnepanelen (voor elektriciteit). Particulieren worden verleid hierin te investeren met een uitgebreide subsidieregeling.

Het kabinet wil het aandeel windenergie op land (nu 1.500 megawatt) minimaal verdubbelen. Dit betekent dat energiemaatschappijen en particulieren, met financiële ondersteuning uit de subsidieregeling, aan de slag moeten met gemeenten en belangengroeperingen om voldoende plaatsingsruimte te vinden. Ook in de Noordzee moeten zo’n zeven windparken verrijzen.

Een ander speerpunt vormen investeringen in energie uit biomassa. Er worden ten minste twee nieuwe elektriciteitscentrales gebouwd die voor een aanzienlijk deel op biomassa draaien. Waar de biobrandstoffen vandaan moeten komen, is nog onduidelijk. Volgens Joop Oude Lohuis van het Milieu en Natuur Planbureau (MNP) is er onvoldoende ruimte om de biomassa in Nederland te telen. „Hier woedt natuurlijk een heftige discussie over. Brussel geeft niet de garantie dat geen ongewenste verdringing van natuur optreedt, terwijl we in Brazilië bijvoorbeeld echt op moeten passen dat de teelt van rietsuiker, eucalyptusbomen en olifantsgras niet ten koste gaat van het oerwoud.”

Het MNP heeft berekend dat Nederland met de huidige plannen uitkomt op 11 tot 17 procent duurzame energie in 2020. Maar Oude Lohuis erkent dat het „behoorlijk gissen” was. Veel plannen moeten nog worden uitgewerkt. Dat is ook de kritiek van Stichting Natuur en Milieu. „Het kabinet moet opschieten, 2020 is al snel”, zegt directeur Mirjam de Rijk. Ze beklaagt zich erover dat nog onduidelijk is waar in de Noordzee de windparken komen. „Iedere vierkante meter is al vergeven. Een deel is van Verkeer en Waterstaat, een ander deel is voor de scheepvaart en weer een ander deel voor Defensie. Den Haag moet snel orde scheppen in de chaos”, aldus De Rijk. Het aantal te bouwen windparken vindt ze te beperkt.

Wim Sinke van het Energie Onderzoek Centrum Nederland pleit juist voor meer investeringen in zonne-energie. De stimuleringsmaatregelen om particulieren te verleiden zonnepanelen aan te schaffen, noemt hij „volstrekt verwaarloosbaar”. Sinke: „Fors inzetten op zonne-energie is de enige manier om de normen te halen.” Volgens hem kijkt Den Haag te veel naar de korte termijn. Zonne-energie kost nog aanzienlijk meer per kilowattuur dan windenergie. Sinke: „Als er geïnvesteerd wordt, kunnen de prijzen snel omlaag. Zonne-energie heeft mondiaal het grootste potentieel en moet ook in Nederland snel een belangrijke rol gaan spelen.”

Mocht Nederland de EU-norm in 2020 niet halen, dan biedt Brussel de mogelijkheid elders in Europa te investeren in duurzame energie. Door de aankoop van groen-certificaten is het mogelijk wind- en zonne-energie zoveel mogelijk te stimuleren in landen waar het vaak hard waait, of waar de zon veel schijnt. Op die manier kunnen lidstaten die in eigen land tekortschieten alsnog aan hun verplichtingen voldoen.

Lees de kabinetsnota op vrom.nl/schoonenzuinig