Kroniek van een aangekondigde scoop

Iets voor vijven gistermiddag verzond SBS6 een persbericht met als kop: „Peter R. de Vries lost verdwijning Natalee Holloway op.” Zondagavond zal de zender in een special van bijna twee uur onthullen wat er op 30 mei 2005 op Aruba is gebeurd met de 18-jarige Amerikaanse en wie er verantwoordelijk is voor haar verdwijning. De misdaadverslaggever zou de zaak hebben rond gekregen door een ingenieuze operatie met verborgen camera’s.

Zowel in de Verenigde Staten als in Nederland wordt de zaak, waarin de Nederlander Joran van der Sloot geruime tijd verdachte was, met zo veel gretigheid door alle media gevolgd, dat de grote vraag is hoe de aard van de aangekondigde ontknoping nog drie dagen geheim zal kunnen blijven. Maar voor optimale kijkcijfers is voorpubliciteit gewenst, net als toen Peter R. de Vries in 2003 enkele dagen voor zijn eigen uitzending al een fragment losliet, waarin de Chileense Charlie da Silva Mabel Wisse Smit aanwees als ex-geliefde van misdaadkoning Klaas Bruinsma.

In het NOS Journaal van zes uur is de naderende scoop nog maar een kort bericht, dat de reactie van het openbaar ministerie op Aruba benadrukt. Officier van Justitie Mos verwacht dat de nieuwe informatie een belangrijke bijdrage zal leveren aan de zaak.

In de vooravond komt SBS6 met een speciale editie van Hart van Nederland waarin De Vries weinig meer loslaat dan in het persbericht. Wel vertelt hij dat Natalee niet meer leeft. RTL Boulevard vertoont opnamen van De Vries die op Schiphol Beth Twitty, de moeder van het meisje, afhaalt. Ze is op zijn verzoek naar Nederland gekomen om volledig te worden geïnformeerd en haar reactie te geven in het programma.

Het NOS Journaal van acht uur opent met het nieuws. Inmiddels is het bericht ook op internet en de Amerikaanse televisie prominent gebracht. Verslaggever Lex Runderkamp weet dat er nog steeds geen stoffelijk overschot is en De Vries herhaalt in wezen dezelfde boodschap, namelijk dat iedereen vooral zondagavond moet gaan kijken. ABC News brengt een reactie van John Kelly, advocaat van Beth Twitty. Hij verwacht niet dat de nieuwe informatie cruciaal zal zijn en voorspelt dat De Vries snel door de mand zal vallen.

De redactie van Nova gaat koortsachtig rondbellen. Verslaggever Tom Kleijn meldt tegen half elf in de uitzending dat drie bronnen onafhankelijk van elkaar hetzelfde verhaal vertellen. De Vries zou heimelijk een bekentenis van Van der Sloot op video hebben vastgelegd, dankzij de op zijn minst passieve medewerking van een Arubaanse man van tussen de twintig en de dertig. Van der Sloot had de man ontmoet in het casino van Nijmegen en hem in vertrouwen genomen. De bekentenis zou geen moord of doodslag betreffen, maar het wegmaken van het lijk van het meisje, nadat ze in zijn gezelschap op het strand was overleden.

Rechtspsycholoog Peter van Koppen licht in Nova toe dat zo’n handeling in juridische zin slechts een relatief licht misdrijf zou zijn geweest. Volgens artikel 151 van het Nederlandse wetboek van strafrecht kun je er twee jaar voor krijgen en geen voorlopige hechtenis. Het zou onlogisch zijn dat Van der Sloot zich daarvoor zo veel ellende op de hals had gehaald en Van Koppen vindt dat gegeven dus pleiten tegen deze theorie.

Heimelijk vergaard bewijs is wel rechtsgeldig, als het door een burger als De Vries is verkregen, maar één bewijs is geen bewijs.

Even later zit De Vries bij Pauw en Witteman en weet nog niets over de nieuwsgaring door Nova. Hij wil die lezing bevestigen noch ontkennen. Wel vertelt hij dat zijn operatie hachelijk was geweest, vooral wegens het gevaar dat het nieuws zou uitlekken.

Dat gevaar is nog steeds niet geweken. Wie De Vries een loer wil draaien heeft nog een paar dagen de tijd om iemand anders de primeur te gunnen. Het OM van Aruba heeft daar geen belang bij, maar de te ontmaskeren verantwoordelijke wel. Die moet op zijn beurt gokken dat De Vries niet bluft en hem dus zondag effectief zal ophangen. Bij de lancering van een wereldprimeur moeten alle partijen goed kunnen schaken.