Gokken is een markt

Het plan van minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) om buitenlandse ‘illegale kansspelen’ op internet te bestrijden door het betalingsverkeer te verbieden, is heilloos. Het miskent het karakter van internationaal financieel verkeer en stelt onrealistische eisen aan de opsporing. Maar bovenal, het is de zoveelste stap op een doodlopende weg.

Opeenvolgende kabinetten hebben de illusie gekoesterd gokzucht te kunnen ‘kanaliseren’ door de grenzen te sluiten en de staat het gokken te laten exploiteren met een monopolie. Het brengt Hirsch Ballin in een moreel dubieuze positie. Enerzijds wil hij de verslaving bestrijden en de consument beschermen. Terecht. Maar anderzijds breidt hij gestaag het aantal staatscasino’s uit, maakt flink reclame en bereidt verdere expansie naar internet voor zichzelf enthousiast voor.

Om dit nummer aan de ethische trapeze te kunnen volhouden, dienen de grenzen gesloten te blijven. Dat levert voortdurende druk uit Brussel op, zowel van de Europese Commissie als het Europese Hof. Het kabinet belijdt het vrije verkeer van goederen en personen op alle andere terreinen. Hirsch Ballin loopt in Europa voorop bij de gezamenlijke aanpak van misdaad. De goklust acht hij echter een casus aparte, alleen geschikt voor regie in de eigen polder.

Nu kan gokken zeker slecht zijn voor mensen, net als de drie klassieke ‘zonden’ drugs, alcohol en prostitutie. Toch wenst het kabinet die lusten niet te monopoliseren met behulp van overheidsbordelen, rijksdrankwinkels of staatsapotheken. Evenmin worden de banken ingelijfd om op internet te patrouilleren tegen ‘verboden’ transacties van de klanten.

In 2000 kreeg het kabinet een glashelder rapport van de commissie-Huls met de titel Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Huls c.s. deden eenvoudige aanbevelingen. Richt een onafhankelijke, gespecialiseerde krachtige toezichthouder op, die snel en effectief kan optreden tegen agressieve, criminele aanbieders. Begin samen met het bonafide deel van de branche een actief ontmoedigingsbeleid, specifiek gericht op verslavende spelsoorten en kwetsbare groepen. Zie toe op de effectiviteit van de verleende hulp. Maar behandel gokken verder als een gewone markt met een gewoon product, waaraan de vrije burger kennelijk een groeiende behoefte heeft. Geef dus iedereen die aan hoge eisen van betrouwbaarheid en vakbekwaamheid voldoet een vergunning. Laat buitenlandse kansspelaanbieders toe. Verkoop de staatscasino’s.

Jammer genoeg is nog geen enkele politieke partij hieraan toe. Daarvoor is de greep van de eigen goksector kennelijk te sterk. Lotto, Postcode en Staatsloterij vormen samen met Holland Casino profijtelijke instellingen. Behalve de staat zijn ook talloze binnenlandse goede doelen crediteur van de goklust van de in dit opzicht nu eens niet calculerende burger. Politiek en middenveld houden elkaar stevig vast bij deze jaarlijks groeiende staatsinkomstenbron, waar het ‘leuker maken’ dus wel gelukt is. Althans, naar puur binnenlandse maatstaven. Maar kloppen doet het niet.