Een schapenwolletje achter de huismuur

Energiebewuste mensen dragen ’s winters truien. Waarom doen huizen dat dan niet? Schapenwol voor huisisolatie kan heel goed.

Schapenwol is een product waaraan weinig hoeft te gebeuren. Graaf Isolatie op Texel voegt tijdens het wassen van de vers geschoren wol alleen een antimotmiddel toe. De andere ingreep, ook bij andere leveranciers, is mechanisch: de wol wordt ‘vernaald’ tot een viltachtig pakket.

De wolisolatie van Doscha in Blaricum heeft twee lagen. Eén is dun, compact, heeft veel treksterkte en dient om de deken vast te timmeren. Daaraan vast zit een dikke, wat luchtiger laag, die vooral isoleert.

Wol isoleert goed – bij tien centimeter dikte is de R-waarde 2,8 tegen 2,5 bij even dik glas- of steenwol. Gelet op het prijsverschil is die hogere R-waarde echter onbeduidend: wol van 10 centimeter dik kost 15 tot 25 euro per meter. Maar wol doet meer dan isoleren, benadrukt Norbert de Jager van Doscha. Terwijl glaswol en polystyreen chemisch inert zijn, bindt wol schadelijke gassen zoals formaldehyde, dat in veel huizen vrijkomt uit onder meer spaanplaat.

Dan de hoge geluidsabsorptie: ga voor een wollen isolatiedeken van 10 centimeter dik staan, spreek, en slechts 9 procent van het geluid tussen 125 en 4.000 hertz wordt teruggekaatst. Voor het laatste North Sea Jazz Festival leverde Doscha 1.800 vierkante meter lawaaikering.

Om een kilo wol één graad warmer te krijgen is 1.720 joule nodig, tegen 840 voor glaswol. Gevolg: schapenwol buffert warmte en dempt schommelingen. Zonnewarmte wordt deels opgeslagen en vertraagd naar binnen doorgegeven. Met waterdamp doet wol iets dergelijks. Veel huizen zijn vooral ’s winters te droog. Maak damp doorlatende muren met wolisolatie, bepleit De Jager, en vocht (bijvoorbeeld van buiten) trekt in de wolvezels die het doorgeven aan het interieur.

Deze mooie eigenschappen staan of vallen met wat er aan weerszijden van de wol zit. Spaanplaat aan de kamerzijde laat nauwelijks vocht door, en belemmert daardoor de vochtregulatie en de temperatuurdemping. Wolisolatie past daarom bij een optimaal damp doorlatende bouwwijze. Van buiten naar binnen is De Jagers ideale opbouw: hout of steen met een spouw, dan de wol, en daarna Fermacell-plaat, of een lijmvrije houtvezelplaat zoals Pavatex. Daarop komt een stuclaag. De Jager: „En het best is leem in plaats van gewoon stucwerk.”

Eén groot probleem blijft bestaan: de projectontwikkelaars die alleen rekenen in R-waarden en geld, en die wol daarom overslaan. Zodra meer mensen hun eigen huizen gaan bedenken en (laten) bouwen zou schapenwolisolatie kunnen doorbreken op een manier die je niet verwacht bij zoiets zachts.