Een Aziatische vechtjas in New York

Vaarwel yuppen, welkom ninja’s.

Sinds enkele decennia zijn acroniemen voor bepaalde inkomenscategorieën gemeengoed geworden. De bekendste is nog steeds de ‘yup’ (young urban professional). Yuppen waren in de jaren tachtig de nieuwe rijken van Wall Street. Puissant rijk en onuitstaanbaar.

Tom Wolfe’s Bonfire of the Vanities (Vreugdevuur der IJdelheden) verzon de term Masters of The Universe als geuzennaam voor de vaak piepjonge handelaren die miljoenen verdienden bij hun zakenbanken en dat geld met bravoure stuksloegen in de hippe bars en restaurants. De overtreffende trap van de yup was het yuppenstel, ‘dinky’ gedoopt (double income, no kids yet). De boodschap: alles voor de carrière. Als variant doken even later ook de ‘dins’ op, double income, no sex. Te druk.

Maar met het ineenstorten van de dotcom-zeepbel eind vorige eeuw, werd ook de yup ten grave gedragen. Dat de acroniemenmakers ook in slechte tijden hun creativiteit de vrije loop laten, blijkt deze maanden weer. De Amerikaanse huizenbezitter die in de problemen is gekomen, vormt een dankbaar onderwerp.

Zelfs hypotheekverstrekkers sprongen in het gat. Vlak voor het uitbreken van de crisis was er een Amerikaanse hypotheekbank die adverteerde met zogenoemde ninja-leningen. ‘Ninja’ staat voor no income, no job or assets, ofwel: geen inkomen, geen baan, geen bezittingen.

Door de hevige concurrentie op de hypothekenmarkt in de Verenigde Staten vonden banken het geen enkel probleem om zelfs deze categorie mensen een hypotheek aan te bieden. Vaak een hypotheek die de eerste twee jaar extreem lage rentes en aflossingen bood, om de 28 resterende jaren de duimschroeven aan te draaien.

Dat is vragen om problemen. En inderdaad kunnen steeds meer Amerikanen inmiddels hun hypotheken niet meer aflossen, waardoor de huizenmarkt daar is ingestort. Het gevolg is inmiddels genoegzaam bekend: via op die hypotheken gebaseerd obligatieleningen is het mondiale financiële stelsel aan het wankelen gebracht, met honderden miljarden aan schade als gevolg.

Een hard gelag voor de banken en internationale beleggers, maar ook voor de zogenoemde ‘sitcoms’ (single income, two kids, oppressive mortgage). Vrij vertaald: het standaard Amerikaanse gezin met een inkomen, twee kinderen en een agressieve hypotheek. Anders dan hun afkorting doet vermoeden, is het lachen hun de laatste maanden wel vergaan.

De ninja’s bleken inderdaad de sluipmoordenaars waarnaar ze vernoemd zijn.

Egbert Kalse