De betaalde download wordt eindelijk volwassen

Muziekwinkels stappen over op downloads zonder kopieerbeveiliging, en Last.fm gaat zelfs muziek ‘weggeven’ van grote artiesten. Wordt legale muziek dan toch leuk?

Rotterdam, 1 febR. - Nederlandse muziekliefhebbers krijgen er dit jaar een hoop manieren bij om legaal liedjes te beluisteren of te kopen. Deze week kondigde Amazon.com aan dat het wereldwijd onbeveiligde mp3’tjes gaat verkopen. Ondertussen denkt ook internetbedrijf Yahoo erover om de kopieerbeveiliging in zijn muziekwinkel af te schaffen. Een paar dagen eerder maakte muziekdienst Last.fm (twintig miljoen gebruikers) bekend dat het in samenwerking met vier grote platenmaatschappijen liedjes en albums gratis beschikbaar gaat stellen.

„De platenindustrie snapt nu eindelijk dat ze al jarenlang op een schatkist zitten”, zegt Ewald van Kouwen van de Consumentenbond. „De meeste mensen willen helemaal geen illegale liedjes downloaden. Ze willen best betalen voor muziek die ze snel kunnen vinden in een onlinewinkel.”

Kopieerbeveiliging gooit echter vaak roet in het eten, doordat beveiligde liedjes niet op alle apparaten werken. Veel potentiële klanten zoeken hun heil daarom liever bij illegale – en onbeveiligde – downloads. De Consumentenbond begon in 2006 een actie tegen kopieerbeveiliging, ook wel digital rights management of DRM genoemd. Van Kouwen is tevreden over de recente beslissing van grote muziekwinkels en platenmaatschappijen om DRM-vrije liedjes te gaan verkopen. Ook de verkoopcijfers laten een stijgende lijn zien: in 2007 werd voor 1,8 miljard euro aan digitale muziek verkocht, 40 procent meer dan het jaar ervoor. Een grote band als Radiohead stopte zelfs bij platenmaatschappij EMI en verdient nu geld met de verkoop van album-downloads.

Op dit moment is Apple’s iTunes Store de grootste muziekwinkel op internet, maar de concurrentie zal in Nederland snel groeien. Dat is gunstig voor de prijsontwikkeling, denkt Van Kouwen. „Zelf koop ik bijvoorbeeld bij emusic.com. Dat is per liedje goedkoper dan iTunes, maar vergt wel een abonnement.”

Muziekdienst Last.fm heeft een andere aanpak: het is een radiostation dat elke gebruiker de muziekstijlen en genres serveert die hij of zij leuk vindt. Twintig miljoen muziekliefhebbers hebben er nu hun eigen smaakprofiel opgebouwd, dwalend door een digitale platenwinkel van 3,5 miljoen liedjes. Ook liedjes die je thuis op de computer beluistert, worden geregistreerd om het smaakprofiel te vervolmaken.

Last.fm werd vorig jaar overgenomen door het Amerikaanse mediabedrijf CBS. Dat resulteert nu in een nieuwe strategie: dankzij een nauwe samenwerking met vier grote platenmaatschappijen laat Last.fm straks ook gratis liedjes en albums horen van de artiesten die door Sony BMG, Universal, Warner of EMI uitgebracht worden.

Last.fm-oprichter Martin Stiksel vanuit het hoofdkantoor in Londen: „We hebben deze on demand service Free the music genoemd, maar weggeven is niet helemaal het goede woord. Drie keer beluisteren is gratis, wie het liedje vaker wil horen wordt door ons naar een downloadwinkel geleid.”

Op korte termijn komt er een abonnementsdienst die onbeperkt luisteren mogelijk maakt. Nederlandse Last.fm-gebruikers kunnen in de loop van dit jaar complete liedjes beluisteren. „We moeten de rechten per land regelen”, zegt Stiksel. Maar het kost niet veel moeite om platenmaatschappijen te overtuigen, zegt de Last.fm-oprichter. „De labels begrijpen dat ons bedrijfsmodel gezond is: we bieden ze een manier om muziek te promoten bij een groep van twintig miljoen liefhebbers.”

Het Last.fm-recept, een mix van een sociaal netwerk en een muziekdienst, is inmiddels op veel plekken op het web overgenomen. Stiksel: „Wij zijn de enige dienst met zo’n grote database aan liedjes. En Last.fm wijst je er ook op als artiesten die in je smaakprofiel passen, in de buurt optreden.”

Last.fm hoopt zijn slagkracht te vergroten door niet alleen via de computer muziek aan te bieden: de webdienst is inmiddels ook af te luisteren op streaming audioapparaten die je rechtstreeks op een hifi-installatie aansluit.

Er zijn plannen om de mobiele muziekmarkt te veroveren. Nokia heeft al een toestel dat met Last.fm samenwerkt. De muziekdienst richt zijn pijlen nu op de heilige graal van de digitale muziek: de iPod. Deze muziekspeler kan alleen nog overweg met Apple’s eigen iTunes-software. Betekent dat Last.fm straks ook op een iPod te beluisteren is? Martin Stiksel hult zich in nevelen: „We kunnen nu al registreren welke liedjes je het meest op een iPod draait. Maar watch this space: in de toekomst zullen we het luisteren van muziek op je iPod nog leuker maken.”

Links naar meer bronnen en online muziekwinkels op nrc.nl/media.