Indiase jeans en vrijheid op web

Een Indiaas bedrijf klaagt een Nederlandse provider aan voor smaad op twee sites.

Dat bedreigt de vrijheid van meningsuiting op internet, zeggen betrokkenen.

Michael Polman kan niet meer naar het buitenland reizen zonder het risico gearresteerd te worden. Tegen de directeur van internetaanbieder Antenna loopt een internationale rechtszaak wegens smaad. Een bedrijf uit India heeft Antenna voor de rechter gedaagd vanwege informatie op de websites van de Landelijke India Werkgroep en de Schone Kleren Kampagne, twee klanten van de provider uit Nijmegen. Ook zeven medewerkers van de twee Nederlandse organisaties worden vervolgd.

Volgens spijkerbroekenfabrikant Fibres and Fabrics International (FFI) uit Bangalore doen de klanten van Antenna smadelijke uitlatingen op hun sites. Het bedrijf eist 10 miljoen euro schadevergoeding van Antenna en de verwijdering van de sites. Omdat Polman weigert de sites te verwijderen heeft FFI een strafklacht ingediend bij de rechtbank in Bangalore wegens smaad, internationale criminele samenzwering, xenofobie en racisme. FFI diende ook een internationaal uitleveringsverzoek in tegen Polman op basis van een Indiaas arrestatiebevel.

Polman maakt zich niet alleen zorgen om zijn eigen vrijheid, maar ook om de vrijheid op internet. Hij is principieel tegen het verwijderen van de sites over de praktijken in de Indiase kledingindustrie omdat die volgens hem niet voldoen aan de Nederlandse criteria voor smaad.

Juridische dreigingen zijn volgens Polman slecht voor de vrijheid van meningsuiting op internet. „Als je als provider meteen een site uit de lucht haalt, komt de vrijheid van meningsuiting in gevaar. De rechter moet over de inhoud oordelen, niet de provider. Helaas gebeurt het te vaak dat een provider een site afsluit als er bezwaar tegen wordt gemaakt.” Hij maakt zich zorgen over het gemak waarmee juridische middelen kunnen worden ingezet. „Je kunt worden uitgeleverd zonder juridisch inhoudelijke beoordeling in eigen land.”

Michiel Leenaars, directeur van de Internet Society (ISOC), is het met Polman eens. „Het is verontrustend dat een Nederlandse site van een Nederlandse eigenaar die voldoet aan de Nederlandse wet, voor een proces elders in de wereld kan zorgen. Dat leidt ertoe dat providers sneller controversiële sites afsluiten omdat ze bang zijn voor rechtszaken en hoge kosten.”

De zaak tegen Antenna staat niet op zichzelf. Ook tegen xs4all loopt een Indiase strafklacht. De provider is aangeklaagd omdat het een adsl-verbinding levert aan de actiegroep Schone Kleren Kampagne. „Wij hebben bij een hogere rechtbank in India bezwaar gemaakt tegen de klacht”, zegt woordvoerder Niels Huijbregts van xs4all. „Die zaak loopt nog.”

Ook Petter Nylander, directeur van online gokbedrijf Unibet, raakte betrokken bij een internationaal geschil. De Zweedse zakenman werd in oktober op verzoek van Frankrijk gearresteerd op Schiphol, waar hij wilde overstappen op een vlucht naar Groot-Brittannië. Nylander is door de Nederlandse autoriteiten uitgeleverd aan Frankrijk en werd na een rechtszitting op borgtocht vrijgelaten.

De Franse justitie wil Nylander vervolgen omdat zijn bedrijf, gevestigd in Londen, inbreuk zou maken op de Franse gokwetgeving. Unibet heeft een vergunning om in Groot-Brittannië, Italië en Malta online kansspelen aan te bieden. De Franse overheid heeft er bezwaar tegen dat de site van Unibet ook in Frankrijk te zien is.

ISOC, een non-profitorganisatie die zich bezighoudt met de continuïteit en stabiliteit van het internet, hield vorige week een bijeenkomst in Amsterdam over de zaak tegen Antenna onder de noemer ‘Het onwerkbare internet’. Directeur Michiel Leenaars vreest dat de juridische procedures het internationale en open karakter van internet ondermijnen. „Bedrijven en overheden kunnen ongewenste stemmen tot zwijgen brengen door een procedure aanhangig te maken in een land dat verdachten weinig rechtsbescherming biedt.”

De Antenna-kwestie gaat om twee sites: schonekleren.nl en indianet.nl.