In nieuwe versie ‘Kleine Teun’ is humor verdwenen

kleine teun

voorstelling Kleine Teun, van Alex van Warmerdam, door Theatergroep Het Vervolg. Regie: Annelore Kodde. In Maastricht t/m 9/2. **

Hij probeert haar de baas te zijn: „Ik waarschuw je, vrouw!’’ roept keuterboer Brand tegen Keet, zijn eega, in de voorstelling Kleine Teun. Brand heeft ook praatjes tegen de juf die hem thuis moet leren lezen en schrijven: „Straf me”, beveelt hij haar. En toch raakt Brand al snel tussen die twee vrouwen bekneld. Zo erg zelfs dat een fatale ontknoping niet uit kan blijven.

Kleine Teun is een toneelstuk van Alex van Warmerdam, die het in 1996 zelf regisseerde. En er een succesvolle film van maakte. Nu waagt de Maastrichtse theatergroep Het Vervolg zich aan een nieuwe opvoering.

Jan Kruit speelt de klierige Brand, die minstens tien jaar jonger oogt dan Kees Hulst in het origineel. De dunne actrice Trudi Klever neemt de plaats in van de dikke Annet Malherbe, en niet de ervaren speelster Ariane Schluter maar de prille Margien van Doesen vertolkt de onderwijzeres.

In een doorzichtig huis dat amper mestgeur oproept gaan de drie personages hun noodlot tegemoet. Brand en Keet zijn kinderloos en lijden daar vreselijk onder. Daarom hitst Keet boer Brand op om iets met zijn lerares te beginnen: „Doe het met Lena en je hebt mij”. Lena moet voor het echtpaar een zoon baren, de Kleine Teun uit de titel. En zo geschiedde.

Alleen raakt Keet onderweg de regie kwijt. Want Brand gaat ongewild van Lena houden. En Lena pikt de heerszuchtigheid van Brands „zus’’ Keet niet meer. Geen van de drie bazige types is zijn leven nog langer de baas en de voor het steekspel vereiste sluwheid groeit iedereen boven het hoofd.

De jonge regisseur Annelore Kodde maakt deze extreme tragedie zo gewoon mogelijk. De knoestige taal is afgezwakt tot bijna-ABN, de boertigheid is gereduceerd tot twee paar rubberlaarzen en haast al het karikaturale is verdwenen.

Het voordeel van Koddes behoedzame aanpak is de geloofwaardigheid. Met figuren die als doorsnee burgers ogen ga je makkelijker mee dan met achterlijke plattelanders. Maar door die normaliteit gaat er ook iets verloren. Humor vooral. De timing hapert, het spel komt zelden boven het niveau van verdienstelijkheid uit (en zakt er bij Van Doesen zelfs onder) en de muziek, van Finse tangospelers, voegt nauwelijks iets aan de sfeer toe. Het verhaal blijft overeind, dat wel. Dankzij Alex van Warmerdam.

    • Anneriek de Jong