Strijder liep alleen maar tegen muren op

Officieel is Wim Rijsbergen (56) nog altijd bondscoach van Trinidad en Tobago. Maar wegens conflicten zit de oud-international momenteel in Leiderdorp.

Wim Rijsbergen: „Het is onmogelijk om te zien wat zich in Trinidad en Tobago allemaal achter de schermen afspeelt.” Foto Bas Czerwinski 16-01-2008, LEIDERDORP. WIM RIJSBERGEN. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Op de tafel in de woonkamer van Wim Rijsbergen liggen drie telefoons: de vaste huistelefoon en twee mobieltjes. De 56-jarige trainer kijkt even vreemd op als één van de toestellen plotseling af gaat. „Hello?”, zegt hij tegen de beller aan de andere kant van de lijn. En zegt dan op fluistertoon: „Dit is het mobieltje van de voetbalbond van Trinidad en Tobago. Ik kan op dit nummer alleen nog worden gebeld, maar het zal niet lang meer duren voordat deze lijn wordt afgesneden.”

Rijsbergen vervolgt het telefoongesprek met ene Ben. Hij blijkt trainer te zijn van één van de profclubs op Trinidad. „Met mij gaat het prima”, zegt de Nederlandse oud-voetballer terwijl hij door het raam naar buiten kijkt. Het uitzicht in Leiderdorp oogt grijs en grauw. „Alleen het weer valt een beetje tegen. Het was hier laatst nog onder nul. Dat is daar bij jou wel anders, Ben.”

De lach van Rijsbergen buldert door het huis. Maar al snel schakelt hij over op een serieuzere toon. „Ik heb al tijden geen contact meer gehad met de voetbalbond. Ik heb alles in handen gegeven van een advocaat. Ik hou me voorlopig even rustig, maar als ik mijn kant van het verhaal zou laten horen, kunnen ze een hele krant vullen. Take care Ben. Ik hoop je snel weer op het veld te zien.”

De kans dat Rijsbergen als bondscoach terugkeert naar Trinidad en Tobago is nihil. Daarvoor zijn de ruzies tussen hem en de voetbalbond de voorbije maanden te hoog opgelopen. En het contact met Jack Warner – officieel alleen adviseur van de bond – is verkild. De vicevoorzitter van de FIFA, voorzitter van de CONCACAF en multimiljonair reageert al tijden niet meer op de e-mails van Rijsbergen. De Nederlander ontving slechts een brief van de bond waarin werd vermeld dat hij is geschorst. Via internet vernam hij vorige week dat Francisco Maturana is aangesteld als interim-coach van de Soca Warriors. De Colombiaan heeft volgende week al de leiding als het nationale elftal een oefenduel speelt op Puerto Rico.

Rijsbergen kan weinig anders doen dan in Nederland afwachten. „Ik ben niet ontslagen. Officieel ben ik ook nog steeds bondscoach van Trinidad en Tobago. Misschien hadden ze verwacht dat ik zelf mijn ontslag zou indienen. Maar dan hebben ze zich vergist. Ik ben een strijder.”

Het contrast met anderhalf jaar geleden is groot. In de zomer van 2006 werd Rijsbergen als assistent van volksheld Leo Beenhakker door de bevolking van de eilandengroep in de Caraïbische zee op handen gedragen. De oud-international had van nabij meegemaakt hoe Trinidad en Tobago zich voor het eerst in de geschiedenis had weten te plaatsen voor het WK in Duitsland. De droom van Warner was daarmee uitgekomen. Voor het oog van de wereld hielden de voetballers van T & T Zweden op 0-0 en werd nipt verloren van Engeland. Beenhakker hield het vervolgens voor gezien en vertrok naar Polen. Rijsbergen werd aangesteld als de man die het succes zou moeten continueren. „Ik werd verantwoordelijk voor alle nationale elftallen. De bond had allemaal grootste plannen. Zo zou er een nationaal trainingscentrum komen à la Zeist. Ze wilden hoe dan ook voorkomen dat in Trinidad en Tobago hetzelfde zou gebeuren als in Jamaica. Dat land plaatste zich in 1998 voor het WK in Frankrijk, maar stelt op voetbalgebied nu niets meer voor.”

Rijsbergen ging samen met zijn nieuwe assistent Jan van Deinsen en een lokale staf vol goede moed aan de slag. Maar al snel stapelden de problemen zich op. Na het WK in Duitsland ontstond er een financieel conflict tussen de internationals en de bond. De spelers maakten de zaak aanhangig bij de rechter waarna de bond ze op een zwarte lijst zette. Rijsbergen: „Tijdens het WK werkten we met voetballers als Dwight Yorke [ex-Manchester United], Russell Latapy [ex-FC Porto], Stern John [Southampton] en Shaka Hislop [ex-West Ham United]. Allemaal spelers die hun opleiding in het buitenland hebben genoten. Van de ene op de andere dag kon ik opeens niet meer over hen beschikken. Ik was aangewezen op spelers uit de nationale competitie. Dat maakte het werken wel even anders.”

In zijn streven om het voetbal op Trinidad en Tobago naar een hoger plan te tillen liep Rijsbergen tegen meer muren op. „Mijn lokale staf kreeg niet betaald. Maanden achtereen kregen die mensen geen salaris. Ze zijn daar zelf wel wat gewend en legden zich daarbij neer. ‘Het komt wel goed’, riepen ze dan. Maar daar nam ik geen genoegen mee. Ik ging de strijd aan. Als ik zelf mijn geld op de afgesproken dag niet had gekregen, stuurde ik een mailtje naar Warner. Afspraak is afspraak. Zo zit ik in elkaar. Dat werd me niet in dank afgenomen. Maar er waren meer zaken niet in orde. Zo zijn de trainerscursussen nooit echt van de grond gekomen, zijn de trainingsaccommodaties nooit verbeterd en werd de ene na de andere oefenwedstrijd geannuleerd. Van de laatste zes duels die op het programma stonden zijn er vijf niet doorgegaan. Alleen de wedstrijd vorig jaar oktober tegen El Salvador ging door. Jan van Deinsen heeft op een gegeven moment zelf zijn ontslag ingediend.”

Ondanks de moeilijke omstandigheden waaronder Rijsbergen moest werken wist hij toch nog enkele bescheiden successen te behalen. Met de selectie van onder de zeventien kwalificeerde hij zich voor het WK in Zuid-Korea. En met de nationale ploeg kwam Rijsbergen vorig jaar uit op het toernooi om de Gold Cup in de Verenigde Staten. „Dat laatste was best een prestatie. Met lokale jongens wonnen we van landen als Cuba, Haïti en St. Vincent. Maar tijdens de voorbereiding op het toernooi maakten we weer de gekste dingen mee. Zo speelden we een oefenduel in en tegen Honduras. Toen we vervolgens naar Amerika wilden vertrekken bleken de visa van de helft van de spelersgroep niet in orde. We zijn met een halve selectie vertrokken. De rest kwam pas de avond voor onze eerste wedstrijd aan. De kosten van de tickets voor die jongens moesten door onze dokter worden voorgeschoten. Zelf heb ik ook meer dan eens dingen uit eigen zak betaald. Door al dat soort zaken was normaal werken eigenlijk onmogelijk.”

Rijsbergen kan alleen gissen als hem wordt gevraagd naar de beweegredenen van de bond en diens adviseur Jack Warner om het nationale voetbalteam aan zijn lot over te laten. „Toen we ons in 2005 voor het WK plaatsten was er een enorme hosannastemming. Je kan je echt bijna niet voorstellen wat dat losmaakte bij de mensen hier. Maar het duurt nog tot 2010 voordat er weer een WK wordt gespeeld. Misschien dat het voetbal daardoor nu even wat minder prioriteit heeft. Warner heeft zich de afgelopen tijd ook met tal van andere zaken beziggehouden. Zo deed hij vorig jaar mee aan de verkiezingen. Mogelijk dat het beter voor mij was geweest als hij die gewonnen had. Ik weet het niet. Bij bijna alles speelt de politiek een grote rol in Trinidad en Tobago. Het is voor mij ook onmogelijk om na te gaan wat zich allemaal achter de schermen afspeelt.”

Rijsbergen zegt de verhalen over de corrupte praktijken van Warner alleen van horen zeggen te kennen. De voormalige geschiedenisleraar is uitgegroeid tot de onderkoning van Trinidad en Tobago. Zo is hij bijvoorbeeld eigenaar van The Havelange Centre of Excellence, een luxe sportcomplex genoemd naar de voormalige FIFA-baas. Voorts bezit Warner de profclub Joe Public FC, zijn tal van hotels in zijn handen en heeft hij zijn eigen reisbureau.

Vorig jaar raakte Warner in opspraak toen hem fraude met tickets voor het WK voetbal werd verweten. Na het betalen van een boete van één miljoen dollar was de zaak afgedaan. „Laten we het erop houden dat Warner een machtig man is. Je snapt dat ik verder niet veel over hem kan zeggen. Alles wat ik zeg kan later misschien tegen me worden gebruikt”, zegt de oud-trainer van onder meer Volendam, NAC, FC Groningen, Universidad Catolica (Chili), Al-Ittifaq (Saoedi-Arabië) en America (Mexico).

Rijsbergen leerde op Trinidad en Tobago de Caribbean culture kennen. Volgens de man die twee WK-finales (1974 en 1978) speelde geen ideale voedingsbodem voor voetbal. „Allereerst is cricket absoluut sport nummer één. Brian Lara is een grotere volksheld dan Dwight Yorke. Verder is het zogenoemde liming een soort de nationale hobby. Oftewel the art of doing nothing. De mensen hangen dan een beetje op straat. Drankje erbij, soms wat drugs. En dan praten over niks. Voetballers uit Trinidad en Tobago hebben eigenlijk alleen kans van slagen als ze uit hun eigen land vertrekken. Leven als een serieuze voetbalprof in Port of Spain is vrijwel onmogelijk. Daarvoor zijn de verlokkingen voor de meeste jongens simpelweg te groot.”

Rijsbergen last de komende tijd even een korte rustperiode in. „Ik wil eerst alle zaken eens rustig op een rijtje zetten. Het is toch wel een zware periode geweest. Als ik mijn stamkroeg in Leiden binnen wandel beginnen ze vaak te lachen. ‘Zo Wim, weer terug van vakantie’, zeggen ze dan. Maar ik kan je verzekeren dat ik op Trinidad en Tobago misschien twee dagen op het strand heb gelegen. Ik heb me vooral op mijn werk gestort. Dat moet ook wel, want anders word je gek.

„Port of Spain is nu niet een stad waar je eens lekker voor de lol over straat gaat lopen. Daar worden dagelijks mensen doodgeschoten. In de kranten staan de meest bloedige foto’s. In het appartementencomplex waar ik woonde zaten ook dertig man van Scotland Yard. Die proberen daar de criminaliteit in kaart te brengen. Met een zeppelin houden ze vanuit de lucht de boel in de gaten. Niet direct een plek om je oude dag te slijten. Of ik er ooit nog terug kom weet ik niet. De sleutels van mijn huis heb ik in ieder geval nog. Maar ik zou niet weten of ik daar nog zo naar binnen kan.” En dan luid lachend: „Misschien woont interim-coach Maturana daar nu wel.”

    • Koen Greven