Weegee

Dead gangster, wallet in hat, heet de foto van zijn dode lichaam. Hoe hij verder heette, zullen we nooit meer te weten komen. WE9Y1759_neutro

Daar ligt hij dan.

Dead gangster, wallet in hat, heet de foto van zijn dode lichaam. Hoe hij verder heette, zullen we nooit meer te weten komen, zoals ook de vraag onbeantwoord blijft van wie de portefeuille is in de hoed die door een politiehand wordt vastgehouden. Is hij van de schurk zelf of van een slachtoffer dat net beroofd is door de schurk?

Dat is het boeiende van de foto’s van Weegee: je kunt er vaak eindeloos bij speculeren.

Weegee was een Amerikaanse fotograaf die in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw beroemd werd met foto’s van het straatleven van New York. (Een belangrijk deel van zijn werk is momenteel te zien bij Foam, het fotografiemuseum in Amsterdam.) Weegee was een tamelijk gewetenloze straatfotograaf, die onbewust grote kunst maakte door zijn ogen goed de kost te geven en het leven te betrappen op momenten dat het liever niet betrapt wilde worden.

Dat hij zijn ‘slachtoffers’ op een dieptepunt van hun leven prijsgaf aan de openbaarheid, deerde hem niet. „Er moest een goed, stevig verhaal zijn om de redacteuren zo ver te krijgen dat zij de foto’s kochten”, vertelde hij later. „Het was in de jaren van de Depressie, de mensen konden hun eigen zorgen vergeten door over anderen te lezen.”

De meeste gefotografeerde mensen zijn net als Weegee allang dood, wat het nog gemakkelijker maakt over hen te fantaseren. Ik zie drie jonge mannen van Puertoricaanse afkomst. Ze heten Benitez de Jesus, William Diaz en Americo Romano. Ze staan er nogal ontspannen bij, alsof ze net uit een dancing komen. Een van hen draagt een krijtstreepkostuum en een witte, joyeuze hoed. Wat leert het bijschrift ons over hen? „Arrested for mugging.” Straatrovers dus. Misschien zijn het ooit nog brave huisvaders geworden, maar in de wereld van Weegee blijf je voor eens en altijd een dief.

In zijn fotoboeken kan ik lang op de korte, verklarende teksten achterin studeren. Tot zijn aangrijpendste foto’s behoren die van ene Irma Twiss Epstein. „Nurse Accused of Killing a Baby. February 9, 1942”, staat erbij. Op een foto heeft zij de handen helemaal voor haar gezicht geslagen. Die foto is te expliciet. Op een andere foto staart zij met een bleek, vertrokken gezicht voor zich uit, gezeten of staande achter een grote bureaulamp (van het politieverhoor?). Ze ondersteunt haar gezicht met een gehandschoende hand. Achterin Weegee’s World lees ik dat zij een pasgeboren baby gedood had omdat het gehuil haar ‘gek maakte’. Maar er staat nog een zinnetje bij dat het drama tot een tragedie maakt: haar eigen baby was anderhalf jaar eerder overleden.

Hoe is het met Irma Twiss Epstein afgelopen? Dat vermeldt Weegee nooit. Hij legde geen levens vast, maar momenten – die paradoxaal genoeg langer zullen duren dan die levens.

    • Frits Abrahams