Xing ped

Doorgaans gaat deze rubriek over het Nederlands, maar voor de laatste dag van het jaar maken we een uitstapje naar het Engels. Naar het Amerikaans-Engels om precies te zijn.

Op mijn twintigste heb ik een klein jaar in de Verenigde Staten gewerkt en gereisd. Als je de hele dag Engels spreekt, gaat het snel, zeker op die leeftijd. Al na een paar maanden begon ik in het Engels te dromen. In brieven naar huis – we leefden nog in het e-mailloze tijdperk – doken steeds meer Engelse woorden op, en aan het eind van het jaar begon ik ook steeds beter thuis te raken in de informele taal.

Toch besefte ik ook toen al dat het veel meer tijd zou vergen om werkelijk tot een vreemde taal door te dringen. Zo waren er woordgrapjes die ik niet begreep – bijvoorbeeld omdat ze verwezen naar klassieke Amerikaanse (jeugd)series die ik niet kende. En ik bleef moeite houden met spreekwoorden; die moest ik in gedachten vertalen, en dan nog was het lastig om te achterhalen wat er nu precies werd bedoeld.

Maar goed, alles bij elkaar had ik de indruk dat ik toch wel behoorlijk goed Engels sprak, en ik gloeide van trots als iemand mij na een paar zinnen vroeg: „Kom je soms uit New York?”, want ook Amerikanen hebben er een handje van om een accent thuis te willen brengen.

Inmiddels ben ik die souplesse in het Engels allang weer kwijt. Dat merkte ik nog eens extra de afgelopen weken, bij een rondreis langs de natuurparken in het Westen van de VS.

Het was nog erger dan ik dacht. Met allerlei kleine dingen had ik moeite, in de taal en in gebruiken. Als je in een coffeeshop – anders dan in Nederland verkoopt men in de VS in een coffeeshop koffie – om een ‘klein’ kopje koffie vraagt, kijkt men je verbaasd aan. Small is in dit soort winkels geen maataanduiding. Alles is er tall, large, extra large, jumbo of nog groter – maar small lijkt niet te bestaan.

Bij het rijden stuitte ik al snel op raadsels. Wat betekent het als er in grote witte letters XING op de weg staat? Of XING PED? Het duurde even voordat ik begreep dat het hier om een crossing gaat, dan wel om een crossing voor pedestrians.

Bijzonder toch, dat de x zoveel betekenissen heeft: ‘Christ’ in Xmas, ‘kruis’ in xing, ‘maal’ of ‘keer’ in sommen, en ‘kus’ in post.

Nog belangrijker bleken de aanduidingen onder de borden waarmee uitritten staan aangegeven.

Ik kwam in Utah in een zware sneeuwstorm terecht en dan is het toch wel verdomd belangrijk dat je weet dat mededelingen als no services, full services en next services zoveel miles te maken hebben met de mogelijkheid om ergens te kunnen tanken, eten of overnachten.

Ik ontmoette op deze reis twee Nederlanders. De een woonde al vijfentwintig jaar in de VS, de ander vijftien jaar. Onafhankelijk van elkaar zeiden ze: een vreemde taal wordt nooit je moedertaal. Uiteindelijk mis je soms het gevoel achter bepaalde woorden, mis je kleine nuances.

Wij stellen soms hoge eisen aan de vreemdelingen in ons land en we verwachten soms zo veel van ze.

Maar echt inburgeren in een vreemd land met een vreemde taal is bijna een onmogelijke opgave, en het is goed om daar weer eens iets van te proeven.

Ewoud Sanders

Reacties naar sanders@nrc.nl of via www.nrc.nl/woordhoek