Geert en Geert. De ene mak, de ander wild

Ook genoeg van alle jaaroverzichten 2007?Met wéér Bokito.

Op verzoek van nrc.next blikt cabaretière Sanne Wallis de Vries alvast terug op 2008.

Foto Mieke Meenes Meenes, Mieke

Door Sanne Wallis de vries

31 december 2008

Ik hoorde, toen het politieke jaar op maandag 14 januari weer begon, bij de naïef-idealistische groep die er maar niet aan wilde dat Wilders het erom deed. Ik wilde nog steeds geloven dat de man niet beter wist. Ik hoorde bij die misplaatst-arrogante, aan iets wat op neo-kolonialistische zendingsdrang lijkt, lijdende groep mensen die denkt dat andere mensen geholpen kunnen worden, als je maar lang genoeg (en steeds opnieuw) de beste en meest redelijke argumenten aan ze voorlegt. Argumenten die wij uiteraard in pacht hebben. Wij, hogeropgeleiden met een oud-linkse inslag, bovengemiddeld inkomen en vaste klant van de biowinkel. De Mak-Tak, zeg maar. De tak die tegen het gebruik van ‘zeg maar’ is, behalve als we niks beters weten, even.

Daar hoorde ik bij. Onze tak is erg goed in het zich verbazen. Eigenlijk zijn we de hele dag verbaasd of verbouwereerd. Over het feit dat mensen überhaupt naar en vervelend tegen elkaar kunnen doen. Wij kunnen een hoop niet geloven. Wij hadden en hebben mondiaal gezien zo'n uitzonderlijk beschermd leven dat als we in een oorlog terecht zouden komen, we nog zouden zeggen: „Jongens! Moet dat nou?” En dan weer verbaasd zijn dat het niet aanslaat, dat we een fluitende granaat om de oren krijgen.

In dit geval, aan het begin van 2008, was ik druk bezig me te verbazen over het taalgebruik van Wilders, de motie van Wilders op 14 januari, en, altijd weer, het haar van Wilders. Maar goed, dat deed ik bij Geert Mak ook, me verbazen over z’n haar. Heb me wel ’s afgevraagd hoe het eruit zou zien als ze allebei geschoren zouden worden en je ze naast elkaar zou zetten. Geert en Geert. De één mak, de ander wild. De één met toegeknepen oogjes (van het inward kijken, de zelfreflectie, het indirect reageren) en met een gezicht met vouwen, plooien die alle kanten op bewogen als het sprak. Altijd letterlijk bewogen, emotioneel. De ander met harde, starre ogen, een bijna rimpelloos gezicht en een strakke mond die maar twee standen kende; cynisch of zelfgenoegzaam. De één overkomend als een (te) goede, oude ziel en de ander als een boze brullende baby. Als het kon, als het zou helpen, zou je mensen misschien met elkaar moeten mengen om zo een completer mens te krijgen (en automatisch minder incomplete mensen, waar er veel te veel van zijn – dat bepaalt mijn soort mensen ook). Eén nieuwe Geert. Die misschien zo met zichzelf in conflict zou komen dat-ie niks meer gedaan zou krijgen. Of die helemaal niets meer hoefde te doen omdat-ie zo compleet was en tevreden met zichzelf.

Sommige mensen zouden met drie of meer anderen in één nieuw mens gestopt kunnen worden. Zou lekker opruimen.

Zou Geert Mak iets voorvoeld hebben? Hij heeft toch vaak contact met mensen in eh, stromingen? Vaak mensen in alternatieve circuits die dan ook nog ’s vaak aan de randen van de steden bivakkeren. En in Nederland is de stad Amsterdam toch al gauw de plek waar de gekte van een continent samenkomt. Ik heb het Mak zelf horen zeggen. Net als in San Francisco, bijvoorbeeld. Daar komt ook de gekte van een continent samen. Volgens Geert Mak leken Amsterdam en San Francisco aldus op elkaar. Nou, het zal wel of het zal niet, maar ik geloof dat San Francisco over all toch nog altijd een veel vriendelijker stad is dan Amsterdam is geworden. Al mag ik dat niet zeggen van bepaalde vrienden, die ook naïef-idealistisch, oud-links en biologisch georiënteerd zijn. Die zeggen: als je dat gaat zeggen, dan is het zo, en wíj zijn er toch ook nog? Ja, we zijn er nog, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Want verder hebben we onze mond niet open gedaan. We hebben niks gedaan. Konden we iets doen? Had het iets uit gemaakt? Voorvoelde iemand van óns iets? Nee, wij van de Mak-tak al helemaal niet. We staan op de drempel van 2009 en vorig jaar rond deze tijd dacht ik dat 2008 beter zou worden dan 2007. Sterker, het kon niet veel erger, dacht ik. Zeker na de dood van Benazir Bhutto. Het haalde de focus even af van het geblaat van Wilders over ‘multiculti-onzin’ van de koningin. Het verbaasde me nog wel, dat geblaat, zoals gezegd. Maar ik had ook, juist, door die hopeloze moord op Bhutto, de weer ’s misplaatst-arrogante hoop dat Geert Wilders nu voorgoed de oren gewassen ging worden. Of minstens dat-ie zich daar even achter ging krabben. Dat-ie een glimp zou opvangen van wat er van kan komen als je star en hardnekkig blijft beweren dat mensen met verschillende overtuigingen niet in één land kunnen wonen. Vooral als je dat je achterban blijft voorhouden. Dat-ie bij wijze van spreken mokkend achterin de klas ging zitten en er een jaar later bij wijze van spreken als een leukere puber uit zou komen, omdat-ie doorkreeg dat-ie met z’n anti-gedrag alleen maar verder alleen zou komen te staan. Niets bleek minder waar. Wat een kutjaar.

eind januari 2008

Met vrienden om de buis gezeten, naar de film van Wilders gekeken, gezellig, net als vroeger bij de Showbizzkwis. In het kader van ‘als je het serieus neemt, krijgt het bestaansrecht’, was het algemene eindoordeel dat er nog een hoop aan het scenario viel te sleutelen voordat je dit met recht een film kon noemen. Daarna nog maar ’s met de leverworst rondgegaan. Wel met enigszins trillende handen. Wat zou hier nou weer van komen? Kon Verdonk niet ’s met ’m praten? Als Eénoog? Mama belde; de vriendin van de neef van de vrouw van het stel met wie papa en mama wel ’s naar antiekbeurzen gaan, die hockeyde in een team met de zus van Wilders. Die zus is Indisch! zei mama. Of in ieder geval oosters. „Dus Wilders ook! En die verft z’n haar vast om arisch te lijken...” Arisch... Indisch... Wat een ouderwetsche termen... kon ik er wat mee, vaksgewijs? Had vooral daarna de hele avond Video van zangeres India Arie in m’n hoofd.

31 januari 2008

Het is dubbel feest voor de koningin. Op haar 69e verjaardag wordt bekend dat haar vinger in de regeringspap even groot blijft. Het gerucht gaat dat ze bezig is de boel over te dragen aan haar zoon. Zelf houdt ze, as usual, haar koninklijke lippen daarover stijf gesloten. Mentaal maak ik de stap van ‘nadenken over lidmaatschap Republikeins genootschap’ naar ‘inschrijvingsformulier daarvoor aanvragen’.

12 februari 2008

In Bagdad gaat het steeds sneller, steeds beter, zo zegt het journaal. In België andersom. Waar gaat het heen met de zuiderburen? Naar ons?

11 maart 2008

Arnon Grunberg is de toegang tot het Boekenbal geweigerd. Hij had een bolderkar met peuters bij zich terwijl het thema toch overduidelijk ‘ouderdom’ was. Hij riep nog: ‘Maar het zijn allemaal petekinderen van me!’; het mocht niet baten. Hij werd toch, met kar en al, van de rode loper verwijderd.

17 april 2008

De Belgische koning heeft hier asiel aangevraagd. Dat bleek de enige manier waarop hij hier officieel kan komen wonen. Er is enorm zoekwerk verricht om uit te vinden wat vervolgens z’n status hier zal zijn. Hij is in ieder geval koning-af, en officieel maakt hem dat hier iemand helemaal onderaan de maatschappelijke ladder, voor zover ik het begrijp. Er heerst hier en in België grote verwarring. Als hij weggaat daar, bestaat België dan nog wel? Zo ja, wie wordt daar dan staatshoofd? Of, als hij hier komt wonen, neemt hij dan automatisch het hele land met zich mee? Of in ieder geval Vlaanderen? En worden alle Vlamingen dan asielzoekers? Die in hun eigen huis blijven wonen? Lijkt me een adequate oplossing.

20 mei 2008

Waarom is het vandaag Annie M.G. Schmidt-dag? Ze is toch op 21 mei overleden? Of heeft dat met het schrikkeljaar te maken?

21 mei 2008

Ik ben erachter. Gister was de geboortedag van Annie M.G; vandaar. Vandaag is haar sterfdag. Zelf gekozen. Ze is 84 geworden (nipt). Als ze nog geleefd had, was ze waarschijnlijk opperhoofdgast op het boekenbal geweest, qua thema. Maar dat kun je van menig dode schrijver makkelijk zeggen. Bij deze.

13 juni 2008

Het is maar goed dat voetbal zo’n makkelijk woord is.

9 augustus 2008

Bij de opening van de Olympische Spelen in China is een vrouw gearresteerd omdat ze niet glimlachte bij het welkom heten. Ze had een heel jaar geoefend in het glimlachen maar het mocht niet baten. Op het moment suprême kwam-ie niet, de glimlach.

5 november 2008

Rudy Giuliani heeft gister de Amerikaanse verkiezingen gewonnen. De opluchting dat Bush nu echt weg is overheerst. De blik in de VS is vooruit, de toekomst in. Hier vooral verwarring over de crisis in België en ongerustheid over de toekomst van ons land. Ons land! Morgen wordt definitief besloten of onze zuiderburen bij ons gaan horen. Verdonk en Wilders weer heel vaak in beeld met bizarre uitspraken over ‘nieuwe medelanders’. Allebei geïrriteerd door de vraagstelling van journalisten. Dit is toch een heel andere, unieke situatie! Dit is toch niet te vergelijken met mensen die in hun eigen land de kantjes er vanaf lopen en hier even geld komen halen? Verdonk zoals altijd genuanceerder. Haar bovenlip is nu wel bijna helemaal verdwenen. Zo vaak moet ze op erop bijten om niet ‘donkere mensen’ te zeggen (waarvan je er in België ook een hoop hebt, schijnt! Brrr).

11 november 2008

Over drie maanden woon ik niet meer in het midden maar in het noorden van Nederland. We hebben een jaar gekregen om een nieuwe naam te bedenken voor Nederland-Vlaanderen. Tot die tijd heet Nederland plus de nieuwe zuidelijke provincie nog ‘gewoon’ Nederland. Wist niet dat ik nationalistische gevoelens had, maar heb toch het gevoel dat er een soort bulk, een groot gewicht, onderaan ‘ons’ is komen hangen. Ben wel blij te merken dat ik daarbinnen een soort van mild gestemd ben; ik vind de nieuwe bewoners eerder zielig dan, bijvoorbeeld, vervelend. Vind het al erg dat dat in me opkomt. En Antwerpen lijkt opeens dichterbij; ben trots op de mooie stad Gent, enz. Over het algemeen is het een totaal onwerkelijke situatie. Er staan verschrikkelijke festiviteiten gepland, ter verwelkoming van de nieuwe Nederlanders. Misschien moeten ze er die Chinese vrouw bij halen, wie het niet lukte te glimlachen bij het welkom heten. Zou de situatie goed weergeven. Of zou die nog vastzitten? Vast. En terecht.

28 november 2008

Filip Dewinter en Rita Verdonk gaan samen een partij oprichten. Geert Wilders nog bozer. Deel van zijn aanhang ook. Ander mensen zijn gewoon bang, nu. Ik ook.

7 december 2008

Onze angst is met één klap bevestigd. Op Rita Verdonk is een moordaanslag gepleegd door een aanhanger van Wilders. Die zag het bondgenootschap met Dewinter als verraad. Ik weet niet meer wat te schrijven. Ik weet niet meer wat te doen. Met mij velen. Kan Wilders niet zien of horen. Ik wil niet weten wat- ie te zeggen heeft. Het zal me misschien niet meer verbazen, voor het eerst, maar die ervaring wil ik nu niet hebben. Heb braak- en vluchtneigingen. Waar kan ik heen? Ik heb getwijfeld over België. Maar ja. België is hier. En daar wil ik juist weg. Misschien, aan het eind van deze eeuw, moet Geert Mak een programmaserie gaan maken over de 21e eeuw: ‘In Nederland (en België)’. Hij leeft dan vast nog wel. In deze tijden acht ik alles mogelijk. Ik moet wel.

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties & aanvullingen

Koningin Beatrix

In het artikel Geert en Geert. De ene mak, de ander wild van Sanne Wallis de Vries (maandag 31 december 2007, pagina 4) staat dat koningin Beatrix in 2008 69 jaar oud wordt. Dit jaar zal ze echter haar 70ste vieren.