De beste televisie van november en december

Na weer twee hele maanden televisie kijken is het tijd voor de fruitschaal: het vergelijken van appels en peren uit het Nederlandse aanbod van programmaseries in alle genres en maten, voor zover vertoond in de maanden november en december.

Van de top vijf uit september en oktober kon geen enkele titel geprolongeerd worden. Gooische Vrouwen, Allemaal film en De vloer op waren niet of nauwelijks meer te zien. Tegenlicht en Buitenhof gingen door met goed werk af te leveren, maar niets uitzonderlijks. De reeks Buitenhof-debatten onder het motto ‘Polarisatie in de polder’ stierf een langzame dood, het slotdebat gisteren bracht geen nieuwe inzichten aan het licht. Tegenlicht volgde de documentaireserie over Nederlandse identiteit op met een aantal programma’s over economische onderwerpen, die ik veel minder spannend vond.

De Publieke Omroep creëerde echter nieuwe vormen voor de nimmer aflatende aandacht die besteed wordt aan de vraag wie wij zijn en wat we toch met mensen uit de rest van de wereld aan moeten. Dat is namelijk een probleem geworden.

Een eervolle vermelding verdient in dat opzicht de vierdelige documentaireserie Terug (op zaterdagmiddag bij de NPS). Roy Dames volgde een christelijke Vietnamese familie, een Russisch punkmeisje, een Liberiaanse timmerman en een Angolese asielzoeker in de weken voordat zij vrijwillig Nederland verlieten en in de eerste periode dat ze met hulp van een oprotpremie in eigen land weer een bestaan trachtten op te bouwen. De onconventionele keuze van Dames om de hoofdpersonen te betalen voor hun medewerking garandeerde in ieder geval dat we over een langere tijd getuige konden zijn van een verre van eenvoudig proces. En van de misverstanden tussen hen en Nederlandse hulpverleners.

De verfilming van Geert Maks In Europa (VPRO) kreeg veel media-aandacht en kijkers, maar het is nog weinig meer dan een verzameling nuttige, soms overbekende capita selecta uit de geschiedenis van de twintigste eeuw. Het stelt teleur als reisprogramma, wat het eigenlijk nauwelijks genoemd kan worden. Als het gaat om inzicht in de stand van zaken in het huidige Europa verrast 3 opreis (LLINK), waarin Floortje Dessing over land op weg is naar Bhutan en ons onder meer meeneemt naar Tsjernobyl en Abchazië.

Wintergasten (VPRO) begon vrijdag goed met een licht stekelige ontmoeting in Toronto, van Joris Luyendijk met de antiglobalistische denker Naomi Klein. Het wordt een kandidaat voor de eerstvolgende fruitschaal.

5 Bij ons in de PC (KRO, Ned1). Onderhoudende, soms vileine portretjes van nieuwe rijken in Amsterdam-Zuid. Jort Kelder voelt zich steeds beter in de rol van Gertjan Dröge.

4 De prins en het meisje (VPRO, Ned2). Zeker geen documentaire, maar een prikkelende fictieserie over het voorgenomen huwelijk van prins Friso en Mabel Wisse Smit. Slim geschreven, goed gespeeld en overtuigend suggestief.

3 Holland.Doc (VPRO/NPS/IKON, Ned2). Niet alleen een themakanaal, maar ook het beste pakket documentaires. Met name Marijn Franks Pappa is weg en ik wilde nog wat vragen en Jiska Rickels’ Vier elementen sprongen eruit.

2 Top 2000 a gogo (NPS, Ned3). Aanstekelijk en leerzaam amusement, waarin Matthijs van Nieuwkerk nog beter gedijt dan in De wereld draait door en Holland Sport. Naar aanleiding van de canon van de rockmuziek wordt er gequizd, meegezongen en met passie gepraat over popmuziek van en voor verschillende generaties.

1 Welkom in Nederland (VARA, Ned2). Buitengewoon rake observaties door Michiel van Erp op z’n best in een documentaireserie over integreren met vallen en opstaan. Het Poolse ‘probleem’ wordt teruggebracht tot de ongemakkelijke condities van de exploitatie van goedkope arbeidskracht. Van Erp bezoekt Nederlanders van goede wil, die soms verbazend ver gaan in wat zij als hun burgerplicht ervaren, te weten het op weg helpen van buitenlanders die hier slechts zelden voor hun plezier naar toe zijn gekomen. Er wordt niet geoordeeld, slechts met verbazing toegekeken.