Heerlijk, groenten met kruidensaus

Van kapotgeslagen zalm en slachtdieren waar het bloed uit gutst gruwen ze. In Nederlands enige vegetarische woonoord voor ouderen vinden gelijkgestemden elkaar.

Lucia Elting voert haar twee kippen bij haar bungalow op het terrein van de Stichting Philadelphia Vegetarisch Centrum in Oosterbeek. Foto Flip Franssen Nederland, Oosterbeek, 18-12-2007 Mevrouw Lucia Elting voert haar twee kippen. Ze woont in een bungalow van het verzorgingshuis vegetarisch centrum Philidelphia. Foto: Flip Franssen Franssen, Flip

In de tijd dat Lucia Elting op een boerderij in het Overijsselse Lutten woonde, kon ze het gekrijs van varkens die voor dag en dauw in een vrachtwagen werden geladen, op weg naar de slacht, niet aanhoren. Het geloei van kalfjes die hetzelfde lot wachtte, ging haar door merg en been. Ook stond ze eens in een slagerij toen daar net een koe „met een enorme knal” werd afgemaakt. „Vreselijk.”

Zo moet zich in de loop van de jaren de weerzin tegen het doden van dieren langzaam hebben opgebouwd, vermoedt ze. Want „ineens” lustte ze het halve haantje niet meer dat op haar bord lag. „Ik heb het weggegooid.”

Sinds dat moment, nu 22 jaar geleden, heeft ze geen rund- of varkensvlees, geen vis of gevogelte meer gegeten. Ze geeft de voorkeur aan pannenkoeken met ananas, groenten met een kruidensausje of pasta met kaas en noten. „Heerlijk.”

Elting (82 jaar) woont niet meer in Lutten, maar op het terrein van de Stichting Philadelphia Vegetarisch Centrum in Oosterbeek. Samen met „gelijkgestemden” dan wel geestverwanten. Twaalf jaar lang stond ze op de wachtlijst voor deze voorziening, het enige vegetarische woonoord voor ouderen in Nederland. Negen jaar geleden betrok ze er een „piepkleine” bungalow tussen de bomen. Ze heeft een voor- en achtertuin waar een haan en een hen lopen en waar in het voorjaar de viooltjes bloeien. „Het is hier fantastisch”, vindt ze. „Iedereen heeft dezelfde gedachten. Vegetariër zijn betekent niet alleen dat je geen vlees eet, het is een bepaalde houding tegenover mens en dier, een bepaalde houding tegenover het leven, het bestaan.”

De bewoners gruwen, zoals ze zeggen, van zalm waarvan de kop met stenen kapot wordt geslagen, van dieren waar na de slacht het bloed uit gutst, van de massale ruimingen na de uitbraak van de varkenspest, van dieren die onder erbarmelijke omstandigheden worden vervoerd, die met moeite hun snuitjes buiten de veewagen kunnen steken. Het zal niemand verbazen dat zich aan de Ommerhofslaan in Oosterbeek sympathisanten bevinden van Varkens in Nood, de Dierenbescherming en stichting Wakker Dier.

Een van Eltings medebewoners, Atie Olff, stopte uit liefde voor haar man Kees met het eten van vlees. „Hij had geen weerzin mij te kussen, maar hij discussieerde er wel voortdurend over. Hij vond dat hij kon proeven dat ik vlees at. Al heel snel nadat ik hem had leren kennen, ben ik daarom gestopt met het eten van vlees. Later ben ik helemaal enthousiast geworden over het vegetarisme. Ik heb twintig jaar recepten geschreven voor de Nederlandse Vegetariërs Bond. Ik heb natuurgeneeskunde gestudeerd. Toen kwam ik er achter hoeveel ziekten te maken hebben met voeding. In het Westen worden we overvoerd met eiwitten.”

„En dat geeft veel agressiviteit”, valt Leny Everts haar bij. Ook zij woont op het terrein van het Vegetarisch Centrum in Oosterbeek. Zij kookte al jarenlang apart vegetarische maaltijden voor haar zoon – „hij wilde zelfs onze juslepel niet gebruiken voor zijn kruidensaus” – toen haar man om gezondheidsredenen het advies kreeg geen vlees meer te eten. Zo werd de hele familie vanzelf vegetarisch. „Al die adrenaline die door het dier gaat op het moment dat het wordt geslacht, die krijg je bij het eten van vlees naar binnen”, meent ze.

Het is een opmerking die onmiddellijk veel losmaakt bij andere bewoners van het in 1956 opgezette Vegetarisch Centrum. „Het eten van vlees kan een belasting zijn voor het lichaam”, beaamt Wim Verzijden. De een vertelt over moeilijk opvoedbare meisjes die door het eten van veel fruit en groenten een stuk rustiger werden, de ander weet dat sommige mensen met migraine zich beter voelen als ze eiwitarm eten.

Jan Soudijn waarschuwt zijn medebewoners voorzichtig: „Ik weet niet of je hier de handen wetenschappelijk voor op elkaar krijgt.” Soudijn raakte op twintigjarige leeftijd geïnspireerd door het boek Word oud – Blijf jong van prof.dr. H. Nelson. „Daarin las ik over vegetarisme, over een totale levenswijze. Wij horen bij de natuur, en met die natuur gaan we maar rauw en ruw om. Het leven wat mij is gegeven, is ook het leven dat aan anderen is gegeven. Zo denk ik er over. Ik kan me niet voorstellen dat het water je in de mond loopt bij het zien van de billen van een koe.”

Atie Olff: „Door geweldloos te zijn, dragen we bij aan een betere wereld. Het is een persoonlijke daad.”

Geweldloos leven en vegetariër zijn, dat kan toch ook in een „gewone” woonvoorziening voor ouderen? Atie Olff: „Het is hier fijn. Wij zijn niet sektarisch. Dit is geen sekte. Beslist niet. Wij leven niet afgezonderd. De poorten staan wagenwijd open.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

Kippen

Het fotobijschrift bij het artikel Heerlijk, groenten met kruidensaus (29 december, pagina 2) vermeldt dat er twee kippen op de foto staan. Op de foto zijn een kip en een haan te zien.